Sitemap Poland English Slovak
Turystyka we Lwowie
Популярне
20. Jedna z najstarszych swiatyn we Lwowie...
Published: 10.12.2014



   Cerkiew byla budowana jako rodzinny grobowiec galickich ksiazat. W dawnych czasach tutaj byl osrodek zycia spolecznego.
   Ikonostas w cerkwi jest nowy, chociaz zachowaly sie dwa stare obrazy (XVII wiek) Bogurodzicy oraz sw. Teodora.

Historia
- jedna z najstarszych swiatyn we Lwowie, polozona w dzielnicy Podzamcze, w rejonie szewczenkowskim.
   Przyjecie za patrona cerkwi sw. Mikoіaja, który jest patronem kupców, a takze lokalizacja w poblizu najstarszego rynku sugeruja, ze  fundatorami swiatyni byli dawni lwowscy kupcy. Istnieja jednak historyczne przeslanki, wedlug których budynek nalezal do dworu ksiazecego i byl miejscem spoczynku ówczesnych ksiazat. Jej ówczesna lokalizacja wyznaczala osrodek zycia politycznego i publicznego w sredniowiecznym miescie, ponadto cerkiew posiadala liczne przywileje nadane przez dwór ksiazecy.
   Zostala zbudowana pomiedzy 1264 a 1340, zachowal sie zapis z 1292 potwierdzajacy nadanie ziemi przez ksiecia Lwa. Historycy wiaza te date z prawdopodobnym zakonczeniem budowy. W 1544 istnialo przy cerkwi Bractwo sw. Mikolaja, w 1623 wybuchl w swiatyni pozar. Odbudowa miala miejsce pod koniec XVII, dobudowano wówczas babiniec, który wplynal na wyglad budowli. W 1700 prawoslawna dotad cerkiew przeszla na wlasnosc kosciola unickiego.
   W 1776 dokonali pierwszej powaznej przebudowy obejmujacej zakrystie, swiatynia otrzymala wówczas rokokowy wystrój. Kolejny pozar mial miejsce w 1788, splonal wówczas kryty gontem dach, kopula oraz dzwonnica nad kruchta. Odbudowa miala miejsce w 1800, przebudowano wówczas dach umieszczajac na nim dwie kopuly, nad nawa glówna i nad absyda. Fasada zostala ozdobiona pilastrami.

Architektura
   Swiatynia posiada oryginalny plan w ksztalcie krzyza greckiego z kwadratowa nawa glówna oraz skierowanym ku wschodowi prezbiterium, które ma postac duzej apsydy. Od zachodu znajduje sie rozlegly przedsionek. Od pólnocy i poludnia znajduja sie dwie kaplice, które równiez posiadaja pólkoliste absydy. Elewacja nie posiada zdobien z wyjatkiem babinca, gdzie w 1924 dodano pilastry i malowidla Petra Cholodnego.
   Nad nawa i apsyda znajduja sie typowe dla ukrainskiej architektury sakralnej kopuly zwienczonymi helmami. Uklad przestrzenny wnetrza jest  bardzo podobny do rozplanowania wielu cerkwi na Rusi Kijowskiej oraz ma odniesienie do architektury spotykanej u poludniowych Slowian. Z budowli XIII-wiecznej zachowaly sie fundamenty pod najstarsza czescia swiatyni, dolna czesc kamiennych murów apsydy i nawy, a w sciany zostaly wmurowane pochodzace z tamtego okresu ociosane bloki bialego wapienia. Zastosowanie wapiennych bloków bylo powszechne przy budowie swiatyn w XII-XIII na terenach Rusi Halicko-Wolynskiej. Pewne elementy zastosowane w pózniejszych czasach pochodza z tradycyjnego budownictwa ormianskiego i balkanskiego. Polaczenie bizantyjsko-ruskich cech budownictwa nadaly cerkwi oryginalny styl, który nawiazuje do budowli tworzonych w starozytnej Grecji. Wykopaliska archeologiczne pozwolily stwierdzic, ze pierwotna swiatynia powstala na dawnym cmentarzu, co pozwala przypuszczac, ze prawdopodobnie stala tu wczesniejsza drewniana budowla, byc moze kosciól.
   Z zabytków ruchomych do czasów obecnych zachowaly sie dwie stare ikony. Pierwsza z nich przedstawia sw. Teodora Tyrona, jest datowana na XVIII wiek, a pochodzi ze zburzonej swiatyni, która znajdowala sie w poblizu. Druga jest ikona Matki Bozej z pierwszej polowy XVII i zostala napisana w stylu zblizonym do szkoly Fedora Senkowicza. Obecny ikonostas powstal w latach 1947-1949, dziesiec lat pózniej wykonano wspólczesne malowidla scienne.

Photo...
Propozycje



Muzeum architektury ludowej i zycia codziennego we Lwowie