Sitemap Poland English Slovak
Меню
7 cudów Ukrainy
... Chocim,


Kamieniec Podolski,


Park Zofiówka
w Human
- ,



Sofia Kijowska,


Chortyca
- ́,



Kijowsko Pieczerska Lawra,


Chersonez Taurydzki...

Turystyka po zachodniej Ukrainie...
Популярне
36. Halicz...
Published: 10.10.2013



Stolica Daniela Halickiego

   Pierwsza pisana wzmianka o wielkim (w ówczesnej skali) grodzie halickim pojawila sie w roku 898 w kronice wegierskiej. Bo to wówczas, w koncu IX wieku, plemiona madziarskie podbijaly dawna rzymska Panonie i po drodze przebywaly tez tutaj. W najstarszej i najwazniejszej staroruskiej kronice Nestora "Powiest’ wremiennych let” znajduje sie pod rokiem 981 kolejna wzmianka o wyprawie ksiecia Wlodzimierza na Lachów i zajeciu przez niego Przemysla, Czerwienia i innych grodów na obszarach pózniejszego ksiestwa halickiego. Powstalo ono w ramach podzialu dzielnicowego Rusi Kijowskiej po smierci w 1054 ksiecia Jaroslawa Madrego.

   Na poczatku XIII, juz jako halicko-wolynskie, znalazlo sie ono na krótko pod berlem króla Wegier Andrzeja II (1177-1235),  pózniej zas ruskiego ksiecia Daniela Halickiego (1201-64), który w Haliczu osiadl w 1238. Ten dobrze rozwijajacy sie osrodek polityczny, handlowy i rzemieslniczy zostal jednak zniszczony w 1241 przez oddzialy mongolsko-tatarskie Batu-chana. Zas w 1245 ksiestwo popadlo w zaleznosc od Mongolów. Daniel zalozyl w 1237 osade grodowa Chem i do niej przeniósl stolice ksiestwa z Halicza. A w 1256, juz jako pierwszy i jedyny w historii król Rusi Danylo I, zalozyl Lwów. W 1253 legat papieza Innocentego IV, opat Opizo z Messano koronowal go bowiem w Drohiczynie Poleskim, obecnie w obwodzie brzeskim na Bialorusi (a nie naszym nad Bugiem). I to byl szczytowy moment w dziejach Rusi halicko-wlodzimierskiej.

W Królestwie Polskim
   Do Królestwa Polskiego za panowania Kazimierza Wielkiego zostalo ono przylaczone w 1349 i to nie w wyniku podbojów, lecz na mocy prawa dziedzicznego, po bezpotomnej smierci ksiecia Boleslawa Jerzego II Trojdenowicza. Po krótkotrwalym (1370-87) podporzadkowaniu Wegrom tych ziem po smierci Kazimierza Wielkiego, Jadwiga Andegawenska ostatecznie przylaczyla je, i Halicz, w 1387, do Królestwa Polskiego. Zainteresowanych szczególami historycznymi i dynastycznymi odsylam do bardziej kompetentnych zródel. Ale w XIV skonczyla sie znaczaca rola Halicza w tym regionie, przejal ja Lwów. A „dobilo” go zalozenie w latach 1650-62 pobliskiego Stanislawowa.
   Jako ciekawostke wspomne, ze w XIV osiedlila sie w Haliczu ludnosc karaimska. Pozostala po niej do dzis garstka potomków oraz stary cmentarz karaimski z XVII. Miasteczko, chociaz mialo mury obronne, baszty i ratusz, a do czasu zniszczenia go w trakcie jednego z najazdów takze fortece, bylo wielokrotnie najezdzane przez Tatarów, Kozaków i Turków. W 1772 austriacka cesarzowa Maria Teresa, dokonujac wraz z pozostalymi sasiadami Polski jej I rozbioru, zajela Halicz i ziemie wokól niego. Dla nowego obszaru przejela tez jego nazwe tworzac Galicje (po ukrainsku Halyczyna).

Odbudowany zamek
   Miasto bardzo ucierpialo (zniszczone zostalo w 85 procentach) podczas I wojny swiatowej. Bezposrednio po niej, od listopada 1918 do maja 1919, znajdowalo sie pod wladza Zachodnio-Ukrainskiej Republiki Ludowej. Pózniej - szczegóy pomijam - do najazdu ZSRR na Polske we wrzesniu 1939 bylo miastem powiatowym II RP. Po II wojnie swiatowej „repatriowano” na zachód ponad tysiac jego mieszkanców - Polaków. Pozostalo podobno tylko kilkanascie polskich rodzin. Stojacy na wzgórzu zamek, spod którego patrze na miasto oraz most przez Dniestr, prezentuja sie z zewnatrz niezle.
   Most nie jest tym wspominanym juz w ruskich kronikach, lecz zelaznym, zbudowanym w 1910 wedlug projektu F. Zaliniewskiego z Krakowa. Zamek tez nie jest ani drewnianym grodem Danyly I, ani nawet pózniejszym, zbudowanym za czasów Kazimierza Wielkiego w XIV. Ten bowiem zostal przebudowany w XVII przez Franciszka Corazziego na siedzibe, a scislej twierdze, starostów halickich. Zostala ona jednak mocno uszkodzona przez Turków w 1676. I od tamtej pory praktycznie byla ruina. Do niedawna, gdyz zamek zostal czesciowo odbudowany.

Widoki z naddniestrzanskiego wzgórza
   Imponujaco wyglada z zewnatrz jego glówna, czteropoziomowa budowla z oknami dostosowanymi do strzelania, pokryta  spadzistym dachem, wzniesiona na planie prostokata. I przylegajace do niej dawne zamkowe skrzydlo. Ale wejscie do srodka jest zamkniete, nie wiadomo co i kiedy bedzie sie w nim miescic. Natomiast troche ponizej zamku, na skraju dosyc stromej skarpy, od strony przeciwlegej do nurtu Dniestru, zbudowano drewniana makiete wiezy bramnej i kawalek palisady, majace imitowac sredniowieczny gród. I to juz na górze zamkowej wszystko. Roztacza sie z niej jednak dosyc szeroka panorama miasteczka.
   Widac glównie parterowe i jednopietrowe domki w luznej zabudowie, przypominajacej z tej odleglosci bardziej ogródki dzialkowe. Widac tez nieliczne kilkupietrowe nowe budynki, a na pierwszym planie dawny barokowy kosciól bez krzyza. Niegdys katolicki pod wezwaniem Wniebowziecia NMP z 1785, zamieniony zostal na kino. Do zabytków miasta zaliczane sa domy przy rynku oraz ratusz miejski - wczesniej klasztor franciszkanów zamieniony pod koniec XVIII przez wladze austriackie na magistrat. A takze cerkiew Narodzenia Panskiego z roku 1825. Ponadto wspomniane juz: karaimski cmentarz i most zelazny. Inna drewniana „sredniowieczna” wieza przy drodze wjazdowej do miasta od strony Iwano-Frankowska zacheca do zwiedzenia znajdujacego sie obok muzeum etnograficznego. I to juz chyba wszystko…

Photo...

Czerniowce

Zwiedzaj z nami...

... Lwów - L'viv,


Żółkiew,


Drohobycz,


Luck - ,


Ostróg,


Tarnopol
- Ternopil,



Krzemieniec,


Stanislawów
- Iwano-Frankiwsk,


Kolomyia,


Czerniowce,


Użhorod - ,


Mukaczewo...