Sitemap Poland English Slovak
7 cudów Ukrainy
... Chocim,


Kamieniec Podolski,


Park Zofiówka
w Human
- Софіївський парк,



Sofia Kijowska,


Chortyca
- Хо́ртиця,



Kijowsko Pieczerska Lawra,


Chersonez Taurydzki...

Turystyka po zachodniej Ukrainie...
Популярне
35. Region wyjatkowo zabytkowy - Rohatyn, Рогатин...
Published: 20.10.2013



Rohatyn - Рогатин
- leży w dolinie naddniestrzańskiej nad rzeczką Hnyła - Gniła Lipa dopływem Dniestru a potokiem Babinem w pobliżu Bursztyna.
Od wschodu Rohatyna wznosi się góra około100 m ponad poziom okolicy zwana Czortową Górą.
   W mieście można odnaleźć ślady wałów i lochów fortecznych po dawnych fortyfikacjach miejskich zwłaszcza na obszarze dawnego zamku Porajów - Chodeczów i obok kościoła parafialnego.
   Dzieje Rohatyna są dość odległe. Nie zachowało się zbyt wiele dokumentów.
Pierwsza wzmianka o tej miejscowości (Filipowice) przypada na rok 1184, kiedy to należała do Jarosława Osmomysła (Latopis halicko-wołyński).

   Najstarszym zapisem mówiącym o tej miejscowości to dokument pochodzący z czasów papieża Bonifacego IX (1356-1404) z dnia 15 maja 1390 roku, wystawiony biskupowi przemyskiemu Erykowi.
   Wcześniej w miejscu Rohatyna istniała osada, która zwała się Filipowcami. Wieś została darowana przez Ottona z Parotów królowi polskiemu, ale pod warunkiem, by wyniesiona została na miasto.
   Można przyjąć, że jedynym źródłem poznania początków historii miasta są „Akta Grodzkie i Ziemskie”. Według zapisów został założony a dokładniej przeistoczony w 1414 roku przez dziedzica Wołczka Przesłuszyca ze starej wsi Filipowice na gród nazwanym Rohatynem, a w rok później za czasów Władysława Jagiełły miasto otrzymało prawa magdeburskie (1415).

   Wedle dokumentów Rohatyn jeszcze przed XV wiekiem był starostwem. Potwierdza to akt z 24 czerwca 1433 roku podpisany w Kole w którym król Władysław Jagiełło zapisuje Mikołajowi Parawie de Luben „200 grzywien na mieście królewskim Rohatynie” z czego wynika, że po roku 1415 w jakiś sposób Rohatyn został włączony do dóbr królewskich, ale nie cały był własnością królewską, świadczy o tym fakt, kiedy Kazimierz Jagiellończyk aktem w Łęczycy poświadcza, iż generał Jakobus de Lubyn „całą część swoich dóbr (16 wsi i 2 wójtostwa” sprzedał magnifico, Stanislao de Chodecz, castellano Leopoliensi et capitanea Haliciensi.
   O Rohatynie wspomina w swym pamiętniku Liberiusz Naker, nazywając go „Rathynym” i opisuje jak to Wielki Mistrz Krzyżacki Jan Tiofen podczas swej wyprawy w czwartek 20 lipca 1497 roku nocował w Rohatynie.
   Istniał też dokument pergaminowy z roku 1532, będący transumptem przywileju fundacyjnego mocą którego Wołczka Przesłuszyn dziedzic Rohatyna w roku 1414 swoja wieś Filipowice podniósł do rzędu miasta, nadając mu przywileje i nazwę Rohatyna.
   Zmianę nazwę Filipowic na Rohatyn z woli Wołczka można tłumaczyć tym, że na gruntach wsi istniał drewniany zamek, którego zwano Rohatyn. Z zamku tego nawet śladu nie zostało.

   Zegota Pauli podaje że podczas najazdu Tatarów w XVI wieku została w niewole wzięta według jednych Nastia - lub  Anastazja Lisowska córka proboszcza cerkwi św. Mikołaja a on sam stracił życie. Według innych miała to być Barbara Glińska córka mieszczanina, która później została sprzedana w Istambule na „niewieścim targu” do haremu  Sulejmanowi - Solimana II Wspaniałego. Dzięki swej urodzie wyniesiona została do godności pierwszej jego małżonki, gdzie nosiła imię Haseki - Hürrem („Rozpromieniona”, „Roześmiana”), potem występowała pod imieniem Roksolany. Przez długie lata uwikłana była w różne intrygi dworskie. Kierowała ważniejszymi sprawami Turcji, zawsze bacząc na dobro Polski. Urodziła mu następcę tronu Selima II i zmarła w 1558 roku.



   Rozwój miasta rozpoczyna się za czasów Zygmunta Starego, który w 1535 roku potwierdził przywileje Rohatyna i nadał herb, który początkowo przedstawiał róg jelenia z siedmioma kolcami na niebieskim polu i żółtą literą B. Literę „B” umieścił w herbie, ponieważ Zygmunt Stary I żonie swojej nadał Rohatyn w dożywotnie władanie. Dopiero po latach literę „B” zamieniono na „R”.
   W 1539 roku z powodu dość poważnego zniszczenia miasta król przyznał specjalne przywileje Rohatynowi i pozwolił wznieść  fortyfikację oraz wybudować w centrum miasta cytadelę, ratusz z wieżą i sukiennicami, plac handlowy oraz łaźnię publiczną. Pośrodku placu znajdował się ratusz zbudowany w 1539 roku, w pobliżu którego mieścił się wodo zbiór z drewnianymi rurami. Od placu prowadziły ulice do bram: Lwowskiej, Galickiej i Krakowskiej. Z rynku tuż za kościołem na wschód, biegła droga do Brzeżan przez przedmieście Babińce. Rohatyn miał cztery przedmieścia: Nowe Miasto, Babińce, Zawoda, Naulicach.
   Potem przechodzi na własność królewską. W drugiej połowie XVI wieku był wybudowany zamek, który w XVII wieku został prawie zupełnie zniszczony. Wiek XVII to nieustanne ataki Tatarów, Turków, Chmielnickiego i Rosjan. Miasto rabowano i niszczono.
   W drugiej połowie XVIII wieku przed pierwszym rozbiorem Polski miasto należało do Józefa Bielskiego a starostą był Franciszek Bialiński.
   W trzy lata po rozbiorze 24 czerwca 1775 roku dobra rohatyńskie przeszły do księżnej Zofii Lubomirskiej jako częściowe wynagrodzenie za zajęte jej dziedziczne dobra dobromilskie.
   W środku starego parku wybudowano pałac (klasycyzm), w XIX wieku mieścił się tam sąd powiatowy. Obok parku nad rzeczką był dworski młyn i domek mielnika.
   W 1852 roku zakończyła się budowa linii kolejowej Halicz - Tarnopol.

NAJCIEKAWSZE ZABYTKI ROHATYNA
Kościół Farny
   Na wschód od rynku wznosi się rzymsko-katolicki kościół renesansowy, parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja z XV wieku. Najdawniejsza wzmianka o kościele pochodzi z roku 1440. Jest to dokument spisany we Lwowie 5 października wedle którego Jan z Tarnowa, dziedzic Jarosławia uposaża akarystę przy farze w Rohatynie. Był to kościół drewniany i przypuszczać należy, że się spalił. W miejscu kościoła drewnianego został wybudowany w stylu gotycko-renesansowym murowany. W zapisach kościelnych jest wzmianka, że w 1666 roku kościół by konsekrowany, ale była to powtórna konsekracja. W późniejszych latach kościół był dwukrotnie odnawiany i przebudowywany. Odrestaurowywany w 1896. Największy wkład w odnowienie kościoła wniósł Otton de Chodecz. Wnętrze barokowe a obraz na szczycie ołtarza głównego „Zdjęcie z Krzyża” to dość dobra kopia z obrazu Rubensa. W okresie ZSRR po odremontowaniu ze zniszczeń wojennych zrobiono w nim muzeum ateistyczne.

Kościół i klasztor oo. Dominikanów
   Na północ od rynku po zachodniej stronie gościńca wznoszą się dwa budynki renesansowo-barokowe, kiedyś były one kościołem i klasztorem OO Dominikanów fundowane w 1614 przez Mikołaja Wysockiego, skasowany w 1784, zostały zamienione na siedzibę sądu i starostwa.

Kościół św. Barbary z klasztorem
   Niegdyś istniał w Rohatynie kościół św. Barbary z klasztorem, ale po latach przerobiono go na dom prywatny i aptekę.

Rusini maja kilka zabytkowych cerkwi. Niektóre z nich czynne do dziś.
   Na Babińcach, położona była tuż przy gościńcu cerkiew drewniana św. Jerzego w stylu barokowym. Legenda mówi, że w miejscu świątyni św. Jerzego za czasów pogańskich stać miała świątynia poświęcona czci bogini Lady lub Baby - stąd nazwa przedmieścia Babińce.

   Opodal cerkwi św. Jerzego na uboczu od gościńca na małym wzgórzu obok cmentarza nowego a na miejscu dawnego stoi cerkiewka drewniana św. Mikołaja, zbudowana w 1729. Przed nią osobno wznosi się dzwonnica.
   Za cerkwią NP. Marii, za Zgniła Lipą stała drewniana cerkiew św. Ducha wybudowana w 1598 roku, przy cerkwi stylowa dzwonnica drewniana. W przeciwległym od kościoła katolickiego rogu rynku od strony zachodniej znajduje się drugi zabytek gotyku: Cerkiew Narodzenia NPM jest jedną z najstarszych architektonicznych i kultowych zabudowań miasta istnieje w niej skojarzenie gotyku z pewnymi cechami stylu bizantyjskiego - trzy nawowa. Restaurowana była w 1686, która prawie bez zmian zachowywała się. Zbudowana cerkiew w XII wieku (różnie podawany wiek). Po pożarach 1723, 1872, 1941 cerkiew odbudowywały W XVII wybudowano cerkiew murowaną gotycko- renesansową wieżą na froncie przebudowano ją z dawnego kościoła gotyckiego.

   O dlugiej przeszlosci Rohatyna swiadcza takie zabytki, jak: cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Bogarodzicy, pochodzaca z XIII-XIV wieku, mur obronny z brama, pochodzacy z XIII-XIV, cerkiew swietego Ducha z XVII, oraz wiele innych zabytków.
   Centralny plac miasta nazwano ku czci Roksolany, córki proboszcza cerkwi - Anastazji Lisowskiej, zony sultana.
   Na terytorium regionu znajdziemy 20 zabytków architektury o znaczeniu panstwowym, 52 zabytki mówiace o rozwoju miasta i architektury o znaczeniu miejscowym, 53 zabytki archeologiczne, 70 zabytków historycznych oraz sztuki monumentalnej. Jednak za najcenniejsze obiekty dziedzictwa kulturowego, z punktu widzenia turystyki, uwazane sa zabytki architektury: cerkiew sw. Mikolaja w wiosce Kliszcziwna, cerkiew sw. Michala Archaniola we wiosce Czesnyky.



   Cerkiew sw. Ducha wiek XVI z unikatowym ikonostasem XVII, jest jedna z perel drewnianej architektury o znaczeniu narodowym na ziemi iwano-frankowskiej (dawniej stanislawowskiej) która to została zapisana na liste zabytków swiatowego dziedzictwa UNESCO.

Photo...

Czerniowce

Zwiedzaj z nami...

... Lwów - L'viv,


Żółkiew,


Drohobycz,


Luck - Луцьк,


Ostróg,


Tarnopol
- Ternopil,



Krzemieniec,


Stanislawów
- Iwano-Frankiwsk,


Kolomyia,


Czerniowce,


Użhorod - Ужгород,


Mukaczewo...