Sitemap Poland English Slovak
7 cudów Ukrainy
... Chocim,


Kamieniec Podolski,


Park Zofiówka
w Human
- Софіївський парк,



Sofia Kijowska,


Chortyca
- Хо́ртиця,



Kijowsko Pieczerska Lawra,


Chersonez Taurydzki...

Turystyka po zachodniej Ukrainie...
Популярне
46. Przyjezdzaj do Berdyczowa!
Published: 20.01.2009

Koronowany cud!
   Okolo 1626 roku wojewoda kijowski Janusz Tyszkiewicz po uwolnieniu z niewoli tureckiej, jako wotum dziekczynne  ufundowal w Berdyczowie kosciól i sprowadzil do niego zakonników - karmelitów. Ofiarowal tez nowej swiatyni wizerunek Matki Boskiej Snieznej. Po wojnach kozackich karmelici powrócili do miasta w roku 1717 i przystapili do odbudowy klasztoru. Kosciól i ufortyfikowany klasztor wedlug projektu Jana de Wittego wznoszone byly od 1739 do 1743. Wkrótce zaczely naplywac pielgrzymki do cudownego obrazu, slawiac hojne laski Matki Bozej. Papiez Benedykt XIV ufundowal jej dwie szczerozlote korony, ozdobione dziesiecioma szmaragdami. Koronacja wizerunku odbyla sie 16 lipca 1756. W polowie XIX wieku skradziono z cudownego obrazu korony, dlatego 6 czerwca 1857 miala miejsce druga koronacja. Korony, darowane tym razem przez Piusa IX, nakladal biskup lucki Kasper Borowski. Po raz trzeci obraz zostal ukoronowany 19 lipca 1998. Wikariusz Generalny Karmelitów Bosych, który przybyl na uroczystosci koronacyjne z Rzymu, powiedzial wtedy: „Tym, czym dla Wlochów jest Loreto, dla Polaków - Jasna Góra, a dla Francuzów - Lourdes, tym dla Ukrainy byla i jest obecnosc Maryi w ikonie berdyczowskiej”.

Ach, co to byl za slub!
   Kosciól sw. Barbary ufundowany zostal przez ksiezne Barbare Radziwill w 1759 roku. Prawdopodobnie najpierw zbudowano  drewniany kosciól.
Barokowa swiatynia murowana zostala wzniesiona w 1826. Jest to kosciól trójnawowy, trójprzeslowy, z wiekszym prezbiterium. Kosciól jest znany ze slubu Honoriusza Balzaca i Eweliny Hanskiej, dziedziczki Wierzchowni. Uroczystosc miala miejsce w dniu 14 marca 1850 roku.
Jak wiadomo, romans Balzaca i Hanskiej zaczal sie od dlugiej korespondencji, wymiana listów trwala osiemnascie lat. Kochankowie spotykali sie na Ukrainie, we Wloszech i Szwajcarii. Po smierci meza Eweliny wladze carskie nie zgadzaly sie dlugo na slub, aby dziedzicem majatku nie stal sie cudzoziemiec. Nie zyczyla sobie tego równiez rodzina Eweliny. Po slubie malzonkowie wyjechali do Paryza, gdzie Balzac wkrótce zmarl. Oboje spoczywaja na cmentarzu Pere Lachaise. Na fasadzie glównej kosciola umieszczona jest tablica przypominajaca o slubie Hanskiej z Balzakiem.

Symbol zydowskiego kolorytu!
   Berdyczów odgrywa tez wyjatkowa role w historii Zydów. Jego dzieje sa tak scisle powiazane z ta grupa etniczna, ze w  kulturze polskiej, ukrainskiej, a nawet rosyjskiej stanowi symbol zydowskiego miasteczka.
   Zydzi pojawili sie tu pod koniec XVI wieku i zajeli rozwojem handlu oraz rzemiosla (zydowski cech krawców). W 1765 roku stanowili 80% mieszkanców. Koniec XVIII wieku przyniósl rozwój chasydyzmu, którego czolowym przedstawicielem byl Lewi Icchak z Berdyczowa.

   W 1865 ludnosc pochodzenia zydowskiego stanowila juz 91% mieszkanców, a miasto bylo drugim co do wielkosci skupiskiem Zydów w Rosji. Byl to tez czolowy osrodek intelektualny - dzialalo tu 51 chederów i szkól powszechnych.
   W latach 1917-1919 Berdyczowem zarzadzala wspólnota zydowska z dzialaczem Bundu (zydowska partia socjalistyczna), D. Lipetsem na czele. Wraz z nastaniem ZSRR zamknieto wiekszosc synagog i stopniowo ograniczano dzialalnosc instytucji zydowskich. Niemcy, którzy wkroczyli w 1941, dokonali masakry Zydów, a pozostalych przy zyciu wymordowali potem w getcie. Wojne przezylo co najwyzej 6 tysiecy osób (20% mieszkanców).
   Jeszcze w latach 70. XX wieku wspólnota zydowska wciaz istniala. Liczyla wtedy okolo 15 tys. czlonków. Po upadku ZSRR wielu mieszkanców Berdyczowa wyemigrowalo do Izraela, ale w miescie ciagle dzialaja niektóre instytucje religijne. Z dawnych czasów w Berdyczowie pozostala znaczna ilosc kamienic zydowskich, które tworza specyficzny koloryt dzisiejszego miasta.

Pare slów o znanym powiedzeniu!

   W drugiej polowie XVIII wieku, ksiazeta Radziwillowie wystarali sie u króla Stanislawa Augusta Poniatowskiego o przywilej  dla Berdyczowa zezwalajacy na organizowanie w nim niezwyklej liczby dziesieciu jarmarków rocznie. Miedzy innymi dlatego Berdyczów stal sie wielkim centrum handlu - jednym z najwazniejszych miedzy Ormianami, Ukraina a Polska Korona.
   Zjezdzali do Berdyczowa regularnie kupcy z najrózniejszych stron Europy. Z tego czasu pochodzi wlasnie kupieckie zawolanie „pisz do mnie na Berdyczów” - jako, ze byl to w zyciu wedrownych kupców jedyny adres, gdzie bylo pewne, ze w przeciagu 2-3 miesiecy na pewno sie zjawia. Stad poste restante Berdyczowa pelnila wazna role w przebiegu informacji handlowej.
   Dzis znaczenie tego zawolania zmienilo swój sens, czesto bywa uzywane w sytuacjach w których jedna osoba chce „splawic” druga. Co ciekawe, wsród ludzi znana jest inna wersja powiedzenia
„pisz na Berdyczów” - wzielo sie ono niby z niezbyt sprawnej poczty
berdyczowskiej - w rzeczywistosci uchodzila ona za jedna z najlepszych w regionie.
   Warto przyjechac do Berdyczowa i przekonac sie, ze on istnieje. I ze jest miastem dawnym, pieknym, madrym i goscinnym!
   W nastepnym odcinku napisze Wam o zyciu dzisiejszego Berdyczowa, wydarzeniach kulturalnych, sportowych i innych.

Irena Rudnicka (KG)


Photo...

Czerniowce

Zwiedzaj z nami...

... Lwów - L'viv,


Żółkiew,


Drohobycz,


Luck - Луцьк,


Ostróg,


Tarnopol
- Ternopil,



Krzemieniec,


Stanislawów
- Iwano-Frankiwsk,


Kolomyia,


Czerniowce,


Użhorod - Ужгород,


Mukaczewo...