Sitemap Poland English Slovak
Меню
7 cudów Ukrainy
... Chocim,


Kamieniec Podolski,


Park Zofiówka
w Human
- ,



Sofia Kijowska,


Chortyca
- ́,



Kijowsko Pieczerska Lawra,


Chersonez Taurydzki...

Turystyka po zachodniej Ukrainie...
Популярне
44. Twierdze Podola... - Chotyn, '- - Kamjanec-Podilśkyj...
Published: 10.03.2009


   Mgla sie unosi i moge zobaczyc potezne mury Starego Zamku. Poczatki Chocimia siegaja X wieku.
   W XIII wieku stal tu juz murowany zamek, który rozbudowywano w nastepnych stuleciach. Poczatkowo pelnil on role moldawskiej twierdzy granicznej. W 1615 roku Chocim zdobyli Polacy. Szesc lat pózniej wojska polskie i kozackie pod dowództwem hetmana Jana Karola Chodkiewicza, liczace lacznie 45 tysiecy zolnierzy powstrzymaly atak 100 tysiecznej armii tureckiej. W wyniku rozejmu twierdze przejeli jednak Turcy. W 1673 hetman Jan Sobieski stoczyl pod Chocimiem slynna zwycieska bitwe. Za czasów tureckich twierdza zostala unowoczesniona przez francuskich inzynierów i skutecznie opierala sie atakom Rosjan w wieku XVIII. W koncu starostwo Chocimskie wlaczono do Rosji w roku 1812.
Od 1918 do 1940 Chocim lezal w granicach Rumunii.


   Przechodze przez drewniany most i brame wjazdowa Starego Zamku. Z dziedzinca obserwuje potezne mury zwienczone blankami z gankami strzelniczymi. W dobrym stanie zachowaly sie równiez baszty. Na dziedzincu przy murze stoi palac komendanta, a po drugiej stronie koszary z kaplica, w której widac jeszcze slady XVI-wiecznych fresków. Wewnatrz urzadzono kilka ekspozycji miedzy innymi makiete slynnej bitwy z 1621 roku.
   Schodze w dól w kierunku rzeki, obserwuje gigantyczne mury fortecy o grubosci do 8 metrów i do 20 wysokosci. Robia na mnie jeszcze wieksze wrazenie niz twierdza w Kamiencu. Równie ciekawy jest widok twierdzy od strony Dniestru. Wracam w kierunku Nowej Twierdzy, skad z góry obserwuje panorame fortecy na tle rzeki.
Widok ten jest uznawany za jeden z najpiekniejszych na Ukrainie wpisany na liste jako jeden z 7 cudów.
Oprowadzal Bohdan Zhukiewicz, fotografowal Zakapior.



Rzeka Smotrycz otacza Kamieniec petla, plynac w glebokich jarach ze skalnymi scianami siegajacymi kilkudziesieciu metrów.
   Miedzy dwoma brzegami rzeki znajduje sie skalny cypel, na nim zbudowano twierdze, która tworzy nieregularny czworobok, otoczony poteznymi murami z galeriami, z których obroncy razili nacierajacych wrogów. Wysoko ponad mury wystaja liczne i równie potezne baszty. Jedyne polaczenie twierdzy z miastem, dzis i dawniej stanowi most Turecki z konca XVII wieku. Pierwsze umocnienia obronne powstaly w tym miejscu w wieku XI. Dzisiejszy wyglad Zamku pochodzi glównie z XV, XVI i XVII, kiedy intensywnie rozbudowywano warownie. Zagrozenie ze strony Turków i Tatarów spowodowalo wzrost znaczenia twierdzy i miasta. Z czasem Kamieniec - Podolski stal sie symbolem Polski, jako przedmurza chrzescijanskiego w Europie. Na jego rozbudowe plynely pieniadze miedzy innymi ze Stolicy Apostolskiej.
   Poczatki Kamienca nie sa znane. Pierwsza wzmianka o miescie pochodzi z 1062 roku, a zamieszczona byla w kronikach ormianskich. W XII miasto wchodzi w sklad ksiestwa halicko-wolynskiego, które w roku 1352 zdobyl Kazimierz Wielki. W drugiej polowie XIV miasto bedace we wladaniu lennym ksiazat Koriatowiczów otrzymuje prawa miejskie i staje sie siedziba katolickiego biskupa.
    Wchodzac przez brame, po prawej stronie mamy potezna Baszte Lanckoronska z przelomu XIV i XV. Za nia stoi równie potezna Baszta Komendancka. Kolejna, nakryta spiczastym dachem to Baszta Rózanka z murami grubosci 4 m. Waznym elementem obrony twierdzy i calego Kamienca byly równiez budowle hydrotechniczne. W czasie zagrozenia spietrzano wode w Smotreczu, uniemozliwiajac podejscie pod mury i wysadzanie ich. Patrzac na twierdze z zewnatrz i wewnatrz, nie dziwie sie, ze w przekonaniu obywateli I Rzeczpospolitej i duzej czesci Europy byla ona nie do zdobycia. Przez okolo 200 lat odparla blisko 40 najazdów tureckich, tatarskich i woloskich.
   14 sierpnia 1672 pod Kamiencem stanela potezna armia turecka, liczaca od 100 do 200 tysiecy zolnierzy. Obroncy zgromadzili zaledwie 2,5 tysecy i 20 armat, ale mieli tylko 4 kanonierów. Obrona fortecy faktycznie dowodzil pulkownik Michal Jerzy Wolodyjowski, dajac przyklad odwagi i poswiecenia. Upadek Nowego Zamku przesadzil jednak o losach obrony. Po 10 dniach walk podpisano umowe kapitulacyjna. Obroncy mogli opuscic twierdze z bronia, podobnie mogli uczynic takze mieszczanie. Kiedy wojsko z pulkownikiem Wolodyjowskim gotowe bylo do wymarszu w zamku wybuchl sklad prochu, zabijajac kilkuset zolnierzy i samego Wolodyjowskiego. Nie wiadomo czy byl to wypadek, czy tez swiadoma decyzja dowodzacego artyleria majora Heklinga, który nie mógl pogodzic sie z kapitulacja.
   Polska odzyskala Kamieniec w 1699, po czym w 1793 stracila go bezpowrotnie, nie liczac krótkiego pobytu wojsk polskich w 1919.
   Nowe miasto w Kamiencu Podolskim wybudowali Rosjanie w drugiej polowie XIX i na poczatku XX. Powstalo z duzym rozmachem. Miasto przecinaja szerokie bulwary, stoja przy nich secesyjne kamienice, duzo jest zieleni. Most Nowoplanowski z 1874 laczy nowa dzielnice i stara. Ma on 136 metrów dlugosci, wisi 38 nad rzeka, wspierajac sie na szesciu kamiennych filarach. Skrecajac w prawo z Troickiego Majdanu dojdziemy pod Wietrzna Brame i stojaca obok potezna Baszte Batorego.

   Obie budowle stanowia fragment dobrze zachowanych murów obronnych miasta z systemem baszt. Wzniesiono je miedzy XIV, a XVI wiekiem. Nad brama lacinski napis glosi, ze zostala ona wzniesiona w 1585 za panowania Stefana Batorego i odnowiona w 1785 przez króla Stanislawa Augusta. Siedmiopietrowa Baszta Batorego z widocznymi otworami strzelniczymi (zwana obecnie Kusnierska Wieza) równiez zostala wybudowana w 1585.
    U zbiegu ulic: Tatarskiej i Zarwanskiej znajduje sie niegdysiejszy Ruski Rynek. Od 1432, kiedy Kamieniec uzyskal prawa miejskie, do 1790 miasto bylo podzielone na trzy „etniczne” dzielnice: ruska, polska i ormianska. Kazda z nich miala swój oddzielny samorzad.
   Najladniejszy i najbardziej okazaly jest kwartal polski. Duzy plac polskiego rynku otaczaja osiemnastowieczne kamienice. Domy prezentuja sie bardzo efektownie, a wiekszosc z nich byla niedawno starannie odnowiona. Srodek placu zajmuje ratusz. Budynek wzniesiono pod koniec XIV, a przebudowano w XVIII. Budowla zachowala liczne elementy gotyckie i renesansowe.
   Przy ulicy Dominikanskiej stoi dominikanski kosciól sw. Mikolaja, polaczony z klasztorem. Teraz nalezy on do zakonu Paulinów. Kosciól Dominikanów jest centrum zycia religijnego i kulturalnego miejscowych Polaków. Swiatynia i klasztor pochodza z XVI wieku. W czasach tureckich urzadzono tu koszary i meczet. Dzisiejszy, poznobarokowy styl, kosciól uzyskal po przebudowie w 1748. Na sasiedniej ulicy Franciszkanskiej znajduje sie dawny kosciól Franciszkanów (1616) oraz kosciól Panien Dominikanek (1720) wraz z klasztorem. Obie swiatynie sa bardzo zniszczone.
   Najciekawszym zabytkiem dawnej polskiej dzielnicy jest katedra lacinska. Diecezja katolicka powstala w Kamiencu - Podolskim w XIV, w tym tez okresie wybudowano pierwsza drewniana katedre. W 1483 z inicjatywy biskupa Macieja zaczeto budowe nowej, gotyckiej swiatyni. Wchodze na teren katedry przez Brame Tryumfalna postawiona w 1781 z okazji wizyty króla Stanislawa Augusta. Dawna gotycka swiatynia miala ksztalt - widoczny do dzis - trójnawowej bazyliki z prezbiterium zamknietym wieloboczna absyda (pomieszczenie w ksztalcie pólkola lub wieloboku dostawione do budynku kosciola). Jest to najdalej na Wschód wysunieta gotycka katedra w Europie.
   W XVI i XVII do istniejacej budowli dobudowano kilka renesansowych kaplic, co zasadniczo zmienilo styl budowli. W XVIII wzniesiono obecne prezbiterium. Po zajeciu Kamienca przez Turków swiatynie zamieniono w meczet, zniszczeniu uleglo wnetrze kosciola. Obok glównego wejscia Turcy postawili wysoki na 33 metry minaret. Po odzyskaniu Kamienca przez Polaków, zgodnie z warunkami pokoju, minaret pozostal na swoim miejscu wraz z wienczacym go pólksiezycem. Stoi na nim pozlacana figura Matki Boskiej, przywieziona z Gdanska w 1765. Diecezja kamieniecka zostala zlikwidowana w 1866. Na krótko biskupi powrócili w roku 1918. Po wkroczeniu bolszewików kosciól zamknieto. Od 1930 peln role muzeum ateizmu, dzieki czemu zachowaly sie czesciowo jego wnetrza. Na poczatku lat dziewiecdziesiatych XX katedra zostala zwrócona katolikom, reaktywowano diecezje kamieniecko - podolska. Ogladam póznobarokowe wnetrze kosciola, oltarz glówny, rokokowa ambone, konfesjonal biskupi z 1862. Zachowaly sie tablice upamietniajace odzyskanie swiatyni po okupacji tureckiej. Bardzo interesujacy jest marmurowy pomnik Laury Przezdzieckiej, przeniesiony tu ze zniszczonej kaplicy rodowej. Na cmentarzu przy katedrze stoi pomnik Michala Wolodyjowskiego.
    Trzecia historyczna dzielnica miasta nalezala do Ormian. Odegrali oni zasadnicza role w dziejach Kamienca. Przybyli tu juz w XIII. W czasach swietnosci miasta gmina ormianska w Kamiencu byla druga po Lwowie w Rzeczpospolitej, pod wzgledem liczby mieszkanców, mieszkalo tu prawie 700 rodzin. Ormianie otrzymali liczne przywileje handlowe od polskich wladców. W czasach okupacji tureckiej wielu przedstawicieli tej narodowosci opuscilo miasto. Pózniej znaczaca czesc Ormian ulegla polonizacji. Przyczynila sie do tego miedzy innymi unia koscielna miedzy rzymskimi katolikami i Kosciolem Ormianskim, zawarta w Kamiencu w 1666.
   W kwartale ormianskim warto zobaczyc palac biskupa ormianskiego z 1479, który w pózniejszych latach pelni funkcje domu targowego. Idac ulica Ormianska (Wirmenska) w kierunku Smotrycza napotkamy wieze ormianskiego kosciola sw. Mikolaja. Swiatynia powstala w XV. W latach trzydziestych XX zostala wyburzona przez sowietów. Ocalala tyko wieza, pozostaly tez ruiny swiatyni. W ocalalej dzwonnicy jest dzis mala kaplica naleaca do kosciola prawoslawnego, widoczne sa na scianach dawne malowidla. W lepszym stanie jest pobliski inny ormianski kosciól zwiastowania NMP, obecnie cerkiew sw. Mikolaja. Powstal on w koncu XVI.
   Wracajac do centrum, przed zejsciem na most Turecki spotkamy póznobarokowy dawny kosciól i klasztor Trynitarzy. Oba budynki pochodza z 1750. Zakon ten, sprowadzony do Kamienca w 1699 zajmowal sie miedzy innymi wykupywaniem wiezniów z niewoli tureckiej i tatarskiej. Obecnie w kosciele modla sie grekokatolicy.
Pobyt w Kamiencu Podolskim to niezapomniane przezycie. To podróz przez minione dzieje, kiedy miasto bylo rubieza Rzeczpospolitej. Na kazdym kroku spotykamy tu wspaniale zabytki.
Kamieniec oferuje jeszcze cos, mianowicie niesamowity klimat, jaki maja tylko miasta, w których krzyzowalo sie wiele narodowosci i kultur.

Oprowadzal Bohdan Zhukiewicz, fotografowal Zakapior

Photo...

Czerniowce

Zwiedzaj z nami...

... Lwów - L'viv,


Żółkiew,


Drohobycz,


Luck - ,


Ostróg,


Tarnopol
- Ternopil,



Krzemieniec,


Stanislawów
- Iwano-Frankiwsk,


Kolomyia,


Czerniowce,


Użhorod - ,


Mukaczewo...