Sitemap Poland English Slovak
Wedrujemy...

==================
Sladami historii...
==================
... Lwów,


HISTORIA - ksiestwo Ruskie, Podolskie, Halickie, Wolynskie...


Luck - photo Olek

Популярне
38. Zamki Podola ktore strzegly granic z panstwem muzulmanskim...
Published: 10.03.2010

Kamieniec Podolski

- miasto, które zachowało duch średniowiecza. Tutaj można zobaczyć jedną z największych budowli obronnych, fortecę, która należy do czołówki w skali światowej w dziedzinie budownictwa obronnego.

   Stare miasto funkcjonuje jako unikatowy kompleks miejski o powierzchni
121 ha
oddzielony od pozostałych dzielnic miasta głębokim kanionem rzeki Smotrycz.

    Architektura starego miasta-rezerwatu zachowała wzorce kultury wielonarodowej (ukraińskiej, polskiej, ormiańskiej, tureckiej, rosyjskiej) oraz religii (prawosławnej, katolickiej, judaistycznej, muzułmańskiej), mianowicie: turecki minaret z 17 wieku, również 17 wieczny turecki i ormiański bastion, ormiańska cerkiew pod wezwaniem Świętego Mikołaja z 14 stulecia, drewniana cerkiew Podniesienia Krzyża z 18 stulecia, dominikańskie i franciszkańskie zespoły klasztorne z 15-18 stuleci.
Jedną z unikatowych inżynieryjnych budowli rezerwatu jest most Pałacowy, łączący miasto z zamkiem. Przypuszcza się, że był zbudowany przez rzymian w II stuleciu pod czas przemarszu wojsk Trajana na Dację.

   Zawdzięczając unikatowemu połączeniu urbanistycznego, architektonicznego, historycznego dziedzictwa Starego miasta z krajobrazem kanionu rzeki Smotrycz „Kulturalny krajobraz kanionu” zgłoszono jako kandydaturę na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego Przyrodniczego UNESCO.

    Do naszych czasów zachował się system podziemnych chodników zwanych, poterami i kazamaty. Wieża dzienna przeznaczona jest dla zwiedzających, z której można podziwiać krajobraz.
Nieodłączną częścią starego miasta, jego perłą, jest Stara forteca, która została wizytówką Kamieńca-Podolskiego, jego symbolem. Uważa się, że forteca została założona w XII wieku. Niczym przedłużenie skał wznoszą się baszty fortecy.

   Jedenaście baszt wchodzi w skład fortecy, każda posiada swoją nazwę, swoją historię. Np; najwyższa baszta nazwana Papieską, dlatego, że została zbudowana za pieniądze przeznaczone przez papieża Juliusza II. Więżę tę nazywają również Karmelukową, ponieważ w niej trzykrotnie był więziony Ustim Karmeluk. W czarnej, narożnej, wieży mieści się studnia o głębokości 40 m i średnicy 5 m
wykuta w skale. Zachowało się ogromne drewniane koło z urządzeniem do wyciągania wody na powierzchnię.
Aleksander Mishuk
tłumaczenie Danuta Wójcik



Chocim

   W czasie wojny wyzwoleńczej narodu ukraińskiego przeciw polskiej szlachcie do Chocimia dwukrotnie wkraczały wojska Bohdana Chmielnickiego.
   Nazwa miasta powstała prawdopodobnie od czasownika „chcieć”: miejsce to zawsze było pożądane dla starożytnych osadników, którzy chcieli zamieszkać w tym pięknym i bogatym kraju (inne wersje tłumaczą pochodzenie nazwy miasta od słowiańskiego imienia Chotyn, lub od imienia wodza Daków Kotyzona).
    Na początku była to niewielka, zbudowana przez wschodnich Słowian na miejscu dawnej osady, drewniana forteca, która broniła przed licznymi najeźdźcami. Obok fortecy i równocześnie z nią istniała osada na otwartej przestrzeni. Na jej terytorium archeolodzy odkryli pozostałości na wpół ziemiankowych pomieszczeń mieszkalnych z kamiennymi piecami charakterystycznymi dla IX-X wieku, a na głębokości 1,2-1,4 m odkryto warstwę kulturową z VII-VIII wieków. Szczególnie bogato zasiedlony Chocim był w XI-XIII wiekach, gdy należał do Rusi Kijowskiej. Wówczas zajmował teren ponad 20 ha
. Historycy twierdzą, że zamek i miasto Chocim pochodzą z początku XI wieku.
   Po zajęciu Rusi przez mongolsko-tatarskie ordy rola Chocimia, jako jednego z najważniejszych forpoczt Księstwa Halicko-Wołyńskiego na południowym zachodzie, jeszcze bardziej wzrosła. Jego wzmocnienia broniły bardzo ważne przeprawy przez Dniestr oraz powstrzymywały grabieżcze najazdy koczowników.
Książe Daniło Halicki, mimo że był podległy Złotej Ordzie, nieustannie walczył z nią. Budował on usilnie nowe oraz wzmacniał stare fortece. Zgodnie z jego wolą, w Chocimiu w 40-50 latach XIII wieku zamiast drewnianych powstały kamienne umocnienia.
Pierwsza kamienna forteca nie była duża. Usytuowana na samym przylądku, tam, gdzie stoi dziś baszta północna, rozciągała się na południe do dzisiejszego pałacu komendanta. W ciągu wieków była niejednokrotnie rekonstruowana i poszerzana, rujnowana przez zdobywców i ponownie odbudowywana.
    Pod koniec XIV wieku Chocim wszedł w posiadanie państwa Mołdawskiego. Wojewoda Stefan III Wielki znacznie poszerzył granice fortecy. Wzniesiony został mur o szerokości 5 i wysokości 40 metrów. W fortecy zostały wykopane głębokie sutereny dla żołnierzy. W ciągu XV-XVI stuleci forteca Chocimska została rezydencją mołdawskich hospodarów. Zawdzięczając twardemu podłożu i dogodnemu rozmieszczeniu, Chocim stał się centrum rozwoju rzemiosła i handlu, które sprzyjały rozwojowi kultury i zasobności grodu. Świadczy o tym rękopis Chocimskiej Ewangelii z XIV wieku. W Chocimiu wówczas miały miejsce największe jarmarki w Księstwie mołdawskim, na które zjeżdżali kupcy z różnych państw Wschodniej i Zachodniej Europy. Miasto było ważnym ośrodkiem celnym w handlu europejsko-azjatyckiego. Obecnie można zobaczyć budynek starej Chocimskiej komory celnej. W drugiej połowie XVI wieku dochód z Chocimskiego jarmarku do skarbca mołdawskiego osiągnął ogromną kwotę, stanowiącą
10 000 złotych rocznie. Latem 1538 roku w czasie oblężenia zamku przez wojska polskie pod dowództwem Jana Tarnowskiego została zniszczona część murów i baszt. Uszkodzenia odbudowano w latach 1540-1544.
   Z upadkiem Księstwa Mołdawskiego miasto i forteca przejęte zostały przez Turków. Turcy jeszcze bardziej wzmocnili zdolność obronną fortecy, lecz ludność miejscowa nigdy nie pogodziła się z nowymi najeźdźcami. Pomocni w tej walce często byli kozacy Zaporożcy. Tak w 1563 roku, gdy kozacy pod wodzą legendarnego Dymitra Wiśniowieckiego (Bajdy) opanowali fortecę i rozpoczęli pertraktacje z mołdawskim hospodarem o wspólnej walce przeciw Turkom, mołdawscy bojarze zdradzili i kozacki oddział został rozgromiony a Dymitr Wiśniowiecki stracony w Konstantynopolu.
    W 1615 roku Chocim zajęły polskie wojska. Po polsko-tureckiej bitwie pod Cecorą, pod czas, której wojska polskie zostały rozbite, a hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski zginął, Chocim został jako forpoczt broniący przed nawałą turecką. We wrześniu z początkiem października 1621 roku obok murów Chocimskiej fortecy odbyła się tak zwana wojna Chocimska, która osławiała kozaków zaporoskich i ich hetmana Piotra Konaszewicza-Sahajdacznego i była przełomowym okresem w historii Imperium Osmańskiego. Zwycięstwo pod Chocimiem uratowało Europę Zachodnią od wtargnięcia janczar, pozostawiła ogólnonarodowe ogromne wrażenie i jest szeroko przedstawiana w literaturze. Po zawarciu pokoju Chocimskiego forteca została zwrócona mołdawskim hospodarom, lecz de facto kontrolę nad nią sprawowała Turcja. Po obu brzegach Dniestru, wzdłuż którego przechodziła granica, wznosiły się dwie wrogie potężne fortece - Chocimska i Kamieniec Podolski.
   W ciągu XVII wieku Chocim przechodził z rąk do rąk, władali nim i polscy królowie, i tureccy właściciele feudalni, niejednokrotnie miasto było wyzwalane przez zaporoskich kozaków. Pod czas wojny wyzwoleńczej w Chocimiu w latach 1650-1653 przebywały wojska Bohdana Chmielnickiego.
    1
1 listopada 1673 roku hetman koronny Jan Sobieski dowodząc 30-tysięczną polsko-litewsko-kozacką armią doszczętnie rozgromił pod Chocimiem 40-tysięczne wojska tureckie. Wojny z Turkami trwały jeszcze przez długie lata. Tylko na początku XVIII wieku Turkom ostatecznie udało się umocnić w Chocimiu i fortecy. Po rekonstrukcji w latach 1712-1718 (przy pomocy francuskich inżynierów) twierdza stała się najpotężniejszym węzłem osmańskiej obrony na wschodzie Europy.
   Mimo że w XVIII-XIX stuleciach twierdza stopniowo traciła swoje obronne znaczenie, pod jej murami nadal trwały walki. Kilkakrotnie twierdza była szturmowana przez wojska rosyjskie. W 1739 roku wkroczyły one do Chocimia po zwycięstwie nad Turkami w bitwie pod Stawczanami, w której dzielnie walczyli z wrogiem Ukraińcy, Rosjanie, Gruzini i Mołdawianie.
W latach 1769-1787 Chocimską fortecę szturmowały wojska Rosyjskie. Jednak tylko po wojnie rosyjsko-tureckiej w latach 1806-1812 Chocim wszedł w skład Rosji i został powiatowym ośrodkiem Besarabskiej guberni. Cofając się, Turcy prawie doszczętnie zniszczyli Chocim, który powoli zaczęto odbudowywać.
    W 1826 roku miastu Chocimiu był nadany herb: na złotym polu srebrna trzy-wieżowa cytadela, nad którą góruje krzyż równoramienny nad skrzyżowanymi szablami - symbolami obrony kraju przed wrogami. Na szczycie wieży środkowej - wetknięty półksiężyc, a na obu bocznych wieżach - buńczuki.
W 1832 roku na terytorium fortecy została wybudowana nowa cerkiew pod wezwaniem św. Aleksandra Newskiego. W roku 1856 urząd skasował status obiektu wojskowego Chocimskiej fortecy. Samo miasto w ciągu XIX wieku rozbudowało się na równinie według planu regularnego. Zgodnie ze spisem ludności z 1897 Chocim liczył 18126 mieszkańców. Po reformie 1860 lat w Chocimiu powstały pierwsze przedsiębiorstwa przemysłowe. Było kilka młynów wodnych. Na początku XX stulecia w Chocimiu działały 3 browary, 10 gorzelni, 4 fabryki tytoniu, tartak, cegielnia, 2 drukarnie. Miasto posiadało 2 szpitale po 45 łóżek, aptekę, działały 2 dwuletnie szkoły powiatowe (męska i żeńska), 2 jednoroczne męskie szkoły oraz jedna prywatna.
   Dużo zła i cierpień mieszkańcy miasta zaznali podczas I wojny światowej. W 1918 roku na przygranicznąą ziemię Chocimską pretendowało 5 państw: Rosja, Ukraina, Mołdawska Republika Narodowa, Austro-Węgry oraz Rumunia. 10 listopada 1918 roku do Chocimia wkroczyły wojska królewskiej Rumunii. Zaczęły się represje i terror. Lecz chocimianie nie poddali się nowym okupantom. W styczniu 1919 roku wybuchło anty rumuńskie powstanie. Władza w ponad stu wioskach przeszła do rąk Chocimskiej Dyrektorii pod dowództwem J.I. Wołoszenko-Mordariowa. Dyrektoria, wspierana przez naród, postanowiła przegnać Rumunów ze swego kraju i zwrócić sobie niezależność. W ciągu 10 dni
uczestnicy powstania Chocimskiego prowadzili zaciekłe walki z wojskami królewskimi. Wtargnąwszy 1 lutego do Chocimia, najeźdźcy rozprawili się z ludnością. Codziennie okupanci prowadzili setki ludzi na ruiny Chocimskiej fortecy, skąd nikt nie powracał. Chocim w ciągu 22 lat został powiatowym centrum Rumunii.
    6 lipca 1941 roku do Chocimia ponownie wtargnęli zaborcy - wojska niemiecko-rumuńskie. Ponownie rozpoczęły się lata terroru i cierpień. W mieście w pierwszych dniach okupacji została utworzona antyfaszystowska organizacja, która działała przez rok pod dowództwem Kuźmy Gałkina. Dopiero we wrześniu 1942 roku była wykryta i zlikwidowana. Miasto zostało zwolnione 3 kwietnia 1944 roku. Jednak w latach powojennych Chocim, jak i cała Ukraina, zaznały wpływ totalitaryzmu komunistycznego. Niezależność 1991 roku stała się wcieleniem wiekowych marzeń Chocimian o swojej państwowości.
   Chocim obecny - jedno z największych miast obwodu Czerniowieckiego, centrum przemysłowe, turystyczne i kulturowe Bukowiny. We wrześniu 1991 roku pod czas święta na okoliczność 370-lecia Chocimskiej bitwy został otwarty monument ku chwale hetmana Ukrainy Piotra Sahajdacznego (rzeźba I. Gama). Forteca Chocimska była miejscem kręcenia wielu filmów fabularnych: „Żmija”, „Zachar Berkut”, „Ballada o dzielnym rycerzy Ajwengo”, „Trzej muszkieterowie”, „Czarna strzała”, „Stara forteca”, „Strzały Robin Hooda”. Z niedawno kręconych filmów - ekranizacja przez studio filmowe imienia Aleksandra Dowżenka dzieła znanego ukraińskiego pisarza Jurija Muszketyka „Jasa”.
  
Z uwagi na tradycje historyczne miasta, w 2000 roku na podstawie decyzji Komitetu Ministrów Ukrainy został utworzony Historyczno-architektoniczny rezerwat „Chocimska forteca”.
   A we wrześniu 2002 roku miasto odznaczało swoje 1000 lecie
.
Aleksander Mishuk
tłumaczenie Danuta Wójcik

Korzystano z materiałów
http://www.serg-klymenko.narod.ru/Other_World/Ukraine.PivdenZahid_4.htm

Okopy Trójcy Świętej

   Jan, wtedy jeszcze nie III Sobieski, nie godząc się a taką polityką królewską, wziął sprawy w swoje ręce i aktywnie działając przeciwko Turkom, odbijając z ich rąk Chocim, a potem koncentrując wojska na Podolu i blokując Kamieniec. By szachować i przeszkodzić Turkom w zaopatrywaniu Kamieńca Podolskiego, król rozkazał zbudować dodatkową warownię. W 1692 roku, mimo zaciekłych tureckich ataków, twierdzę w Okopach wybudowano w kilka tygodni. Warowny obóz stanął na cyplu w widłach Zbrucza i Dniestru. Projekt tamtejszej budowli przypisuje się generałowi artylerii konnej Marcinowi Kątskiemu oraz prawdopodobnie architektowi Tylmanowi z Gameren.
    Rozbudowa to zasługa hetmana wielkiego koronnego, kasztelana krakowskiego Stanisława Jana Jabłońskiego, który zgodnie z królewskimi rozkazami na pierwszego komendanta twierdzy wyznaczył pułkownika Michała Brandta a dowódcą załogi mianował Jakuba Kalinowskiego. Warownia w Okopach to przykład klasycznej holenderskiej budowli wojskowej. Od wschodu i zachodu oparta była na ziemnych i drewnianych szańcach z bastionami, wzmocnionymi podwójną linią fortyfikacji i nasypów. Wjazd do niech prowadził przez murowane bramy kamieniecką i lwowską, osłaniane rawelinami. Flanek warowni broniły mury z narożnymi basztami, które strzegły fortecy od stron urwistych brzegów rzek opływających cypel.
   W tym samym okresie nieopodal warowni król ufundował kościół, który dotrwał do naszych czasów także jako ruina. Odegrały one jeszcze pewną rolę podczas konfederacji barskiej, żeby potem stopniowo popadać w ruinę i zapomnienie.
opracował Bohdan Zhukiewicz
fot. Aleksander Mishuk, Mieczysław Kowal, Janusz Kurasz, Jurek Jaremczuk, (mk, zakapior)

Photo...

rysunek Orda


Miedzyborz - photo Olek

Sladami historii...

==================
... zwiedzamy...

==================






*Olesko,


*Podhorce,


*Poczajow...