Sitemap Poland English Slovak
Wedrujemy...

==================
Sladami historii...
==================
... Lwów,


HISTORIA - ksiestwo Ruskie, Podolskie, Halickie, Wolynskie...


Luck

Популярне
12. Wielmozni...
Published: 10.09.2014


Palac Sapiehów w Rózanie


   ROZANA - posiadlosc familii Sapiehów. W kaplicy palacu przez lat kilka spoczywalo cialo S-go Kazimierza uwiezione z Katedry Wilenskiej w czasie wojen 1655. Ostatnim wlascicielem Rozany byl Eustachy Sapieha.
   Na Litwie opanowanej faktycznie przez Sapiehów zalezne od nich sejmiki wybieraly na sejmy walne Rzeczypospolitej przewaznie sapiezynskich klientów. Próby kompromisu z butnymi oligarchami, np. za cene mianowania marszalkiem nadwornym litewskim dwudziestojednoletniego zaledwie Aleksandra Jana, syna hetmana Kazimierza,  konczyly sie fiaskiem. Wszechmocna potege Sapiehów umacnialo jeszcze bardziej poparcie ze strony magnaterii malopolskiej (zwlaszcza Lubomirskich i Wielopolskich).
   Kres tej potedze polozyla dopiero wojna domowa na Litwie; w listopadzie 1700 szlachta litewska, dowodzona przez magnatów reprezentujacych rody Paców, Pociejów, Radziwillów i Wisniowieckich, rozgromila sapiezynskie wojska w krwawej bitwie pod Olkienikami.
   Na poczatku XVIII, podczas wielkiej wojny pólnocnej, Sapiehowie poparli szwedzkiego króla Karola XII, opowiedzieli sie takze za wyborem na polski tron Stanislawa Leszczynskiego. Zaplacili za to okresowa utrata najwyzszych urzedów. Po klesce Szwedów pod Poltawa i powrocie Augusta II do Polski rewindykowali wprawdzie czesciowo te straty, utrzymali naturalnie swoje rozlegle dobra, choc zniszczone dzialaniami wojen: domowej i pólnocnej. Ale hegemonistycznej pozycji politycznej, jaka cieszyli sie oni na terytorium Wielkiego Ksiestwa Litewskiego w latach osiemdziesiatych i dziewiecdziesiatych XVII, nie odzyskali juz nigdy.

    Pawel Jan Sapieha, wojewoda witebski, nalezy w „Potopie” do tych przedstawicieli szlachty, którzy nie przeszli na strone wroga - jak uczynili to m.in. Janusz i Boguslaw Radziwillowie - ale dolozyli wszelkich staran, by wesprzec króla i ochronic polskie zimie przed najezdza.
   Sapieha postapil tak faktycznie - stanal na czele litewskiej szlachty oraz litewskich wojowników, którzy opowiedzieli sie przeciwko zawieraniu ugody ze Szwedami.
   Bohater ten opisany zostal przez Sienkiewicza jako mezczyzna w sile wieku, o przyprószonych siwizna wlosach. Mial równo przystrzyzone wasy i krótka bródke.
   W powiesci Henryka Sienkiewicza Pawel Jan Sapieha jest jednym z najwierniejszych ludzi króla i wielkim obronca ojczyzny. Bez wahania postanowil spieniezc swój majatek, by wspomóc dzialania militarne. Postepowal altruistycznie - Sapieha nie wietrzyl dla siebie zadnych korzysci, pragnal jedynie godnie bronic umilowanego kraju.
   Sapieha byl dobrym zolnierzem i doswiadczonym dowódca. Wspóltowarzysze bardzo cenili jego przymioty wojownika, wiec sami garneli sie do sluzby w dowodzonych przez Sapiehe oddzialach. On sam nigdy nie dawal wiary w pomówienia na temat ludzi, oferujac szanse kazdemu, kogo celem bylo dobro ojczyzny. To wlasnie Sapieha nie uwierzyl w plotki na temat Andrzeja Kmicica i próbowal go zrehabilitowac w oczach szlachty, opowiadajac o jego szlachetnych uczynkach.

   Podlasie… Lagodne widoki, zielen, spokój. Nad domami góruja krzyze kosciolów i nielicznych juz teraz cerkwi… Wsród podlaskich wzgórz, na lewym brzegu Bugu ukryta jest wies Koden. Dawniej miasteczko, nalezace miedzy innymi do magnackiej rodziny Sapiehów herbu Lis (tak zwanej linii kodenskiej). To wlasnie oni pozostawili tutaj szereg fundacji, które przetrwaly do dnia dzisiejszego. Od 1835, zmuszeni przez dziejowa zawieruche, przeniesli siedzibe rodowa do Krasiczyna kolo Przemysla.

    Koden i Krasiczyn - dwie miejscowosci nieodmiennie kojarzace sie z Sapiehami. Ta potezna i bardzo zasluzona dla Rzeczypospolitej rodzina wywarla olbrzymi wplyw na dzieje zarówno Podlasia, jak i terenów galicyjskich. Jednak zawsze pamietala o swoich nierozerwalnych zwiazkach z Kodniem. Nigdy tez nie mówilo sie o Sapiehach krasiczynskich. Kolejne pokolenia wlascicieli Krasiczyna przejely i podkreslaly dziedzictwo kodenskich przodków.

   W koncu, w roku 1835 za cene 180 000 zlotych zamek w Krasiczynie kupil od Józefa Pininskiego - ksiaze Leon Sapieha. Od Leona zaczyna sie tez krasiczynska saga Sapiehów, rodu, który zaznaczyl swoje miejsce w historii Galicji XIX i XX.
    Prawdopodobnie juz w chwili zakupu Krasiczyna Sapieha myslal o stworzeniu tutaj nowej siedziby rodu. Piekny, choc bardzo zaniedbany, zamek krasiczynski zostal poddany konserwacji i czesciowej przebudowie (wielki pozar zamku w 1852 przeciagnal te prace na dalsze lata). Z czasem umieszczono tutaj wywiezione z Kodnia (przechowywane potem w Teofilpolu na Wolyniu, siedzibie Sapiehów po utracie Kodnia) wszystkie cenne przedmioty sztuki uzytkowej, meble, obrazy, caly skarbiec, biblioteka, archiwum. Od pierwszych chwil nowa siedziba rodu stala sie „gniazdem niepowszednim” przez doskonale polaczenie wielowiekowej historii rodziny z terazniejszoscia. Sapiehowie starali sie kontynuowac tradycje kodenskie na ziemi przemyskiej. W 1876 sprowadzono tutaj genealogie kodenska, która az do II wojny swiatowej ozdabiala korytarze zamku. Wraz z innymi zbiorami zostala wywieziona do Krakowa przez ostatniego wlasciciela Krasiczyna Leona Sapiehe, który przekazal je pod opieke swojemu wujowi arcybiskupowi Adamowi Stefanowi.

   Neobarokowy palac przy ul. Kopernika 40 zostal zbudowany w 1867 wedlug projektu architekta Adolfa Kuhna dla ksiecia Leona Sapiehy, który po powrocie z emigracji paryskiej i wyborze na marszalka Sejmu Galicyjskiego (1861) osiadl we Lwowie.



Adam Stefan Sapieha - Ksiaze Niezlomny.
   "Byl wielkim synem swojej ojczyzny; stanowczym w trudnych momentach, odwaznym ponad miare jakiejkolwiek przecietnosci, niezwyklym synem swojej ojczyzny, niezwyklym mezem dziejów i Polski".

Photo...

Miedzyborz

Sladami historii...

==================
... zwiedzamy...

==================






*Olesko,


*Podhorce,


*Poczajow...