Sitemap Poland English Slovak
Wedrujemy...

==================
Sladami historii...
==================
... Lwów,


HISTORIA - ksiestwo Ruskie, Podolskie, Halickie, Wolynskie...


Luck

Популярне
8. Ksiaze na Haliczu i Wolyniu... ... pierwsza stolica...
Published: 15.11.2015

Halicz - Галич - Halicia
    Z zamkowego wzgórza położonego dosyć daleko od nurtu Dniestru patrzę na Halicz. Usiłuję, bezskutecznie, dostrzec chociażby ślady jego sławnej przeszłości. Było przecież stolicą jednego z najważniejszych średniowiecznych księstw ruskich. Najpierw, od 1144 roku halickiego, a następnie, od 1199 halicko-wołyńskiego. Toczących chwilami zwycięskie wojny z osłabionym wówczas polskim państwem wczesnopiastowskim.
    Halicz był już zresztą wówczas znaczącym grodem na handlowym szlaku prowadzącym z Kijowa przez ziemie polskie do Ratyzbony. Pierwsza pisana wzmianka o wielkim (w ówczesnej skali) grodzie halickim pojawiła się w 898 w kronice węgierskiej.
   Bo to wówczas, w końcu IX wieku, plemiona madziarskie podbijały dawną rzymską Panonię i po drodze przebywały też tutaj. W najstarszej i najważniejszej staroruskiej kronice Nestora „Powiest’ wremiennych let” znajduje się pod rokiem 981 kolejna wzmianka.

Stolica DANYŁY HAŁYĆKEGO
   O wyprawie księcia Włodzimierza na Lachów i zajęciu przez niego Przemyśla, Czerwienia i innych grodów na obszarach późniejszego księstwa halickiego. Powstało ono w ramach podziału dzielnicowego Rusi Kijowskiej po śmierci w 1054 księcia Jarosława Mądrego. Na początku XIII wieku, już jako halicko - wołyńskie, znalazło się ono na krótko pod berłem króla Węgier Andrzeja II (1177-1235).
   Później zaś ruskiego księcia Daniela (Danyła Hałyćkiego, 1201-1264), który w Haliczu osiadł w 1238. Ten dobrze rozwijający się ośrodek polityczny, handlowy i rzemieślniczy został jednak zniszczony w 1241 przez oddziały mongolsko - tatarskie Batu-chana. Zaś w 1245 księstwo popadło w zależność od Mongołów. Daniel założył w 1237 osadę grodową Chełm i do niej przeniósł stolicę księstwa z Halicza. A w 1256, już jako pierwszy i jedyny w historii król Rusi Danyło I, założył Lwów.
   W 1253 legat papieża Innocentego IV, opat Opizo z Messano koronował go bowiem w Drohiczynie Poleskim, obecnie w obwodzie brzeskim na Białorusi, a nie naszym nad Bugiem. I to był szczytowy moment w dziejach Rusi halicko-włodzimierskiej, chociaż do królestwa polskiego za panowania Kazimierza Wielkiego zostało ono przyłączone dopiero w 1349.

   Gród na prawym brzegu Dniestru, przy ujściu doń rzeki Łukwi, 26 kilometrów od Stanisławowa, wspomniany w roku 1113 (1138?). Wznosił się na terenie dzisiejszej wioski Kryłos, położonej 6 kiometrów od Halicza. Z XII wieku pochodzą też odkopane fundamenty soboru uspieńskiego.
   Kniaź ruski Włodzimierz Wołodariewicz przeniósł tutaj swoją stolicę (1141) ze Zwenigródka. Rozkwit miasta jako stolicy udzielnego księstwa halicko-włodzimierskiego wiąże się z panowaniem księcia Jarosława Osmomysła (1153-87). W 1937 pod mozaiką kościelną polscy archeolodzy odkopali sarkofag ze szczątkami księcia, znajdujący sie obecnie w muzeum w Stanisławowie.
   Po zniszczeniu przez najazd mongolski (1241) Książę Daniel przeniósł wówczas stolicę swego księstwa do Chełma. Halicz odrodził się wkrótce w obecnym miejscu, na wschód od dawnego grodu.
   W Haliczu powstał w wieku XIII latopis Halicko-Wołyński, następnie Ewangeliarz Halicki z XIV-mi miniaturami, ikona "Pogrzeb Bogurodzicy". Za panowania ks. Romana Mścisławowicza, księstwo halicko - włodziemierskie było jednym z największych księstw ruskich. W połowie XII Halicz stał się siedzibą biskupa a później (1303) stolicą nowo utworzonej metropolii (arcybiskupstwo).
   W połowie XIV Kazimierz Wielki przyłączył Ruś Halicką do Królestwa Polskiego. W 1353 na krótko został zajęty przez łupieżczą wyprawę Litwinów. Król Kazimierz nadał Haliczowi magdeburskie prawa miejskie (1367). W tym samym roku rozpoczął też budowę zamku. Za panowania Ludwika Andegaweńskiego króla Węgier i Polski, Halicz stał sie wówczas siedzibą starosty (1378). Funkcję tę najczęściej sprawowali Potoccy.
   Rozwój miasta utrudniały jednak ponawiane - prawie co roku - ataki tatarskie. Tylko w latach 1590-1633 Tatarzy napadali na Halicz 29 razy. W 1621 splądrowali miasto, zajęli i zniszczyli zamek. Został odbudowany - już jako murowany (1627) według projektu włoskiego inżyniera F. Corassini. Wokół zamku powstała głęboka fosa.
   Umocnienia te nie oparły się jednak kolejnej nawałnicy - Kozacy Chmielnickiego zajęli po klęskach wojsk Rzeczypospolitej pod Żółtymi Wodami i Korsuniem. Zrujnowane miasto i zamek zaczęto odbudowywać dopiero, gdy Halicz powrócił do Rzeczpospolitej (1658).
   Podczas wojny z Turcją wojska turecko-tatarskie zniszczyły (1676) zamek.
   Zagarnięty w I rozbiorze Polski (1772) przez Austrię Haliscz ostatecznie utracił swe znaczenie. Przestał być stolicą powiatu i został przez Austriaków przyłączony do powiatu stanisławowskiego.
   Na polecenie cesarskiego gubernatora w 1796 rozpoczęto rozbiórkę zamku, z którego zachowały się do dzisiaj tylko ruiny położone w parku na terenie dawnej warowni.
   W lipcu 1919 Halicz powrócił do odrodzonej Rzeczypospolitej.

Photo...

Miedzyborz

Sladami historii...

==================
... zwiedzamy...

==================






*Olesko,


*Podhorce,


*Poczajow...