Sitemap Poland English Slovak
Меню
Wedrujemy...

==================
Sladami historii...
==================
... Lwów,


HISTORIA - ksiestwo Ruskie, Podolskie, Halickie, Wolynskie...


Luck - photo Olek

Популярне
11. Figuruje jako jedno slowo - Staresiolo - Старе Село...
Published: 20.01.2015



  
Nazwa ta w starych encyklopediach (slownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów slowianskich) figuruje pisana jako jedno slowo - Staresioo, ale chodzi o te sama miejscowosc. Prózno by szukac tej nazwy w starszych kronikach, z X czy XI wieku. Za to, znajdziemy tam  miejscowosc Czerepin, obecnie przysiólek Starego Siola. Na poczatku XV, Czerepie i przylegle ziemie król Wladyslaw Jagiello przekazal Zawiszy Czarnemu z Garbowa. Rycerz Zawisza byl wzorem cnót rycerskich i obywatelskich, niejednokrotnie sluzyl królowi licznymi misjami dyplomatycznymi i zbrojnym ramieniem na polu walki. Król mógl polegac na nim, jak na sobie samym. Do dzis mamy powiedzenie: „Polegac, jak na Zawiszy”. Za swoja postawe Zawisza otrzymal te ziemie. Ale Garbowo bylo daleko i Zawisza nie kwapil sie do objecia nowego majatku. Wysal tu swego syna Jana, który wschodnia czesc Czerepina nazwal Garbowem. Nie wiadomo, dlaczego, ta nazwa sie nie przyjela, a do osady przylgnela nazwa Stare Siolo. Miejscowosc, lezaca na trakcie, nalezalo bronic, bo nie tylko kupcy przez nie wedrowali. W polowie XV wieku Jan Zawisza buduje tu pierwsza fortyfikacje. Nie wiemy jak ten obronny zamek wygladal, ale dawal schronienie kolejnym potomkom znakomitego rodu
i skutecznie opieral sie najazdom tatarskim, ciagnacym w glab Rzeczypospolitej Szlakiem Woloskim. W XVI wnuczka Jana wnosi zamek w posagu hetmanowi koronnemu Janowi Tarnowskiemu, a pod koniec XVI, przez koligacje rodzinne zamek przypada Wladyslawowi Dominikowi Zaslawskiemu - Ostrogskiemu. Tarnowski i Zaslawski stawiaja potezna fortece - najwieksza terytorialnie sposród zamków w okolicach Lwowa. Jego obecny dziedziniec ma ponad 2 hektary powierzchni. Projektowal te fortece prawdopodobnie Ambrozy Przychylny. Zamek budowano wedlug ówczesnych tradycji, dodajac do zaprawy jajka, dlatego jego mury, choc zrujnowane, trzymaja sie do dzis. 
   I tu mamy pierwsza legende tych terenów. Pewien szlachcic z okolic przewinil na, tyle ze sad skazal go na smierc. Ale postawiono mu warunek: darujac mu kare, jezeli przywiezie na budowe zamku wóz jajek, ale nie moze rozbic zadnego. Szlachcic wpadl na pomysl i... przywiózl wóz gotowanych jajek.
Zostal stracony, chociaz warunek sadu wypelnil. Teraz tlucze sie jako duch w ruinach. W roku 1642 (lub 1654 wedlug innych zródel) stanal potezny zamek o wysokich na 8 metrów i grubych na 2 metry murach i 14 metrowych wiezach. Zamek byl otoczony fosa, wypelniona wodami przeplywajacych rzeczek. Dodatkowo blotniste rozlewiska bronily fortecy. Dlaczego dwie daty? Prawdopodobnie jeszcze nieukonczone fortyfikacje byly zniszczone przez kozaków Chmielnickiego w 1648 i dokonczono ich odbudowe w 1654. Po raz drugi nie zostal zdobyty przez wojska Chmielnickiego, nie dali mu tez rady Tatarzy w 1672.
   Kolejna legenda glosi; ze w czasie tureckiego oblezenie zamku, obroncom udalo sie strzalem z zamku trafic i zabic dowódce oblegajacych oddzialów. Turcy w miejscu jego smierci zasadzili dwie lipy. Gdy budowano kolej i stacje kolejowa w XIX, te wiekowe drzewa wycieto, bo przeszkadzaly. 
   Wiek XVII byl zlotym wiekiem dla Starego Siola. Zamek byl wspaniale wyposazony we wszystko, co dla dostatniego zycia magnatów bylo potrzebne. Silnie uzbrojony, posiadal 8 armat, 13 mozdzierzy i cala mase lzejszej broni palnej i obronnej. Mial tez silna, dobrze wyszkolona zaloge. Potem juz bylo tylko gorzej. O dawnej swietnosci fundatorów swiadcza slabo widoczne na najpotezniejszej wiezy herby Ogonczyk i Leliwa oraz litery WDXOYZWSLS, które oznaczaja; Wladyslaw Dominik X Ostrogskiy Zaslawski, wojewoda Sandomierski, Lucki starosta. 
   Kolejnymi wlascicielami zamku, którzy starali sie przynajmniej utrzymac ten obiekt w stanie nienaruszonym byli kolejno: Adam Mikolaj  Sieniawski i Czartoryscy. Ale z czasem i im nie starczalo funduszy, a oprócz tego mieli inne problemy. Izabella Czartoryska w 1809 roku przekazuje zamek Potockim. Sa to juz inne czasy i realia. Nie ma najazdów i napadów na te tereny, rozwija sie przemysl, rolnictwo. Potoccy postanawiaja w murach zamkowych umiescic gorzelnie. Na te potrzeby wewnetrzne zabudowania palacu sa czeciowo rozebrane, przebudowane, zmodernizowane. Pod koniec XIX Potoccy zmieniaja dzialalnosc i przerabiaja gorzelnie na browar (przynosi lepsze dochody). 
   Ostatnim wlascicielem zamku w 1939 byl ordynat lancucki Alfred Potocki. Jeszcze w latach 70. XX na dziedzincu zamkowym bylo obejscie gospodarskie, pasly sie krowy i kury. Dzis ta olbrzymia forteca stoi pusta, niszczeje, rozsypuje sie, a drgania od przebiegajacych opodal torów tez robia swoje. Obecnie, gdy jest „moda” na palace i zamki, gdy obiekty historyczne sa wykupywane, brane w dzierzawe, los zamku w Starym Siole nie przedstawia sie najlepiej. W pierwszej kolejnosci „sprywatyzuja” obiekty w lepszym stanie, a ten olbrzym, posród cichej wioski bedzie nadal spogladal smutnymi, pustymi oczodolami strzelnic na mijajace go pociagi, powoli niszczal i rozsypywal sie.
KG

Photo...

rysunek Orda


Miedzyborz - photo Olek

Sladami historii...

==================
... zwiedzamy...

==================






*Olesko,


*Podhorce,


*Poczajow...