Sitemap Poland English Slovak
Меню
Mandry & Band Blues Outsider
Click for MP3 Player
Informacje - reklama


Konsulat Generalny RP
79011 Lwów,
ul. Iwana Franki 108

tel.:+38 032 295 79 90
fax:+38 032 295 79 80
e-mail: lwow.kg
.sekretariat@msz.gov.pl




1 USD = 27,30 - 27,65



1 PLN = 6,85 - 7,50


1 EUR = 30,95 - 31,65







dla dzieci
Do Poczytania
dla doroslych









REKLAMA








Prywatne apartamenty w centrum Lwowa
+38 (032) 261 41 97,
fax: 261 50 97
West Show

Hotel "MALWI" w Truskawcu

«»



Lviv










Wspomagamy...












=============================
Poruszamy nastepujące zagadnienia;
- Kremenec - Kremenaros, pogranicze; Lemkowie, Bojkowie, Huculy, Huculi, Rusnaki, Zamieszancy, Nadia, Svieta, Sasza, Aleksander, Mirek, Olek, Michal, Ivan, Grisza, Vasyl, Taras, Arkadiusz, Jurek, Igor, Bohdan, Bodzio, Ordynat, Jedrek, Zhukiewicz, Zakapior, Zakapiory, parki narodowe, rezerwaty, parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody nie ozywionej, szlaki, sciezki przyrodnicze, turystyka, wedrówki, wypoczynek, zdrowie, medycyna, historia, tradycja, fotografia, kultura, sztuka, nauka, aktualnosci, biznes, Karpaty, Bieszczady...

Piekno ukryte w zabytkach, historii, tradycji...
- fotografuj - przysyłaj zdjęcia, opisz przygody, co widziałeś - opublikujemy...

- Ukrajina - the Ukrainian - Ukraina...
Zakarpacie - Małyj i Wielikij Bierioznyj, Uzok, Uzanski Park Narodowy, rezerwaty Stużycia i Tycha, Sianki, Nadsanski Regionalny Park Krajobrazowy, Turka, Bieszczady Wschodnie, Pikuj... ... Uzgorod, Mukaczewo, Park Narodowy "Zaczarowany Kraj", Khust - Chust, Karpatskyi Biosfernyi Zapovidnik "Synewyr"... ... Karpaty - Howerla, Jasina, Karpacki Park Narodowy - Karpatskyi Nationalnyi Park, Gorgany - Horhany Nature Reserve, Bukovel, Park Narodowy "Huculszczyzna", Jaremcze - Yaremche, Bukowina, Czarnohora, Kosow... ... Przykarpackie - Truskawiec, Schodnica, Park Narodowy "Beskidy Skolskie", Morszyn, Bubniszcze, Drohobycz, Boryslaw... ... Podole - Kresy - Kamieniec Podolski, Chocim... ... Bar, Miedzyboz, Latyczow, Human - , Uman - Narodowy Dendrologiczny Park "Zofiowka", Biała Cerkiew - i , Biła Cerkwa, pałace w ogrodach Aleksandrii... ... wyspa na Dnieprze "Chortyca", Sicz, Zaporoze, Lubnie... ... Tarnopol, Trembowla, Wisniowiec, Zbaraz, Buczacz, Jazlowiec... ... Pokucie - Stanislawow, Kolomyja, Halicz, Rohatyn... .... Wolyn - Luck, Olyka, Ostrog, Dubno, Radziwilow... ... Krzemieniec, Poczajow, Brody... ... Olesko, Podhorce, Zloczow, Świrz ... ... Zolkiew, Krehiv... ... Lviv... ... Benkowa Wisznia, Rudki, Sambor...
==========================
Buczacz -

nr 15 (307) 17.08. - 30.08.2018


Repertuar OPERY Lwowskiej - lipiec 2018

23 sierpnia, czwartek,
opera „GDY ZAKWITA KWIAT PAPROCI”, E. Stankowicz
,
godz. 18:oo
25 sierpnia, sobota,
opera „DON GIOVANNI” (DON JUAN), W. A. Mozart,
godz. 18:oo
26 sierpnia, niedziela,

opera „DON GIOVANNI” (DON JUAN), W. A. Mozart,
godz. 18:oo
31 sierpnia, piatek,
opera „DON GIOVANNI” (DON JUAN), W. A. Mozart,
poczatek o godz. 18:oo



informacje;
tel.:
0-0389 (32) 235 65 86, (32) 260 13 60
email:
lvivopera@gmail.com
www.opera.lviv.ua


Kupujac nasze pismo, wspomagasz slowo polskie na Wschodzie

Reklama



Ostatnie artykuly
Widziane oczami Ludmiły oraz lokalnej społeczności... ()

Perły głębi Polesia. Jakie ono jest naprawdę.

"Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona,
 W wielkiego kształcie obwodu,
Gęstą po bokach puszczą oczerniona,
A gładka jak szyba lodu".


"Jeżeli nocną przybliżysz się dobą
I zwrócisz ku wodom lice,
Gwiazdy nad tobą i gwiazdy pod tobą,
I dwa obaczysz księżyce".


Ludmiła Makhun, Oleg Kostuchik
photo Sergiej Pawliuk, Zakapior, wedrowniufole


W 1822 roku Adam Mickiewicz napisał balladę "Świteź", opisując wydarzenia które rozwijają się na jeziorze i w jego toni
.

Dubechne -
    Każdy, kto kiedykolwiek był na Wołyniu, nie będzie w stanie zapomnieć magiczne piękno tego malowniczego zakątka Ukrainy.

   Wielkie jezioro Świtaź - ́, Switiaź, zwane "Ukraiński Bajkał". Oczywiście do rosyjskiego giganta mu daleko, ale nadal pewne podobieństwa posiada.
   Znajduje się w północno zachodniej części Wołynia
, pięknej krainie Szackiego P
arku Narodowego - "".
   Każdego roku tysiące turystów przyjeżdża tutaj, aby korzystać z lokalnych uroków -
piękno, relaks ciała i duszy w łonie dziewiczej przyrody, pozwala odpocząć i uzdrowić organizm.

   Jezioro
- drugie co do wielkości, najgłębsze na Ukrainie, należy do największych w Europie.




Miedzynarodowy Festiwal Sztuk TRANS/MISJE ()



Wiecej zobacztu;
http://www.pl.pogranicze.eu/
i to;
http://www.sk.pogranicze.eu/

Rzeszów, 25 - 31 sierpnia 2018
Miedzynarodowy Festiwal Sztuk TRANS/MISJE to nie lada gratka takze dla wielbicieli filmów. W czasie festiwalu zapraszamy na projekcje do Sali Studyjnej Kina Zorza!

Program TRANS/MISJI
https://teatr-rzeszow.pl/article/program-transmisji?l=2




Lviv, Lvov stolica... ()

Bohdan Zhukiewicz

Zabawa caly rok

   Lwów - Lemberk, to po prostu miasto z tysiacem  zabytkow i tradycyjna, unikatowa architektura. Tu stale cos sie dzieje. Dwaniej stolica Kresow, Galicji i Lodomerii, dzisiaj stolica zachodniej Ukrainy, przedsionek Europy. Stale serwuje i delektuje tradycyjne dania na konkursie "Lwowska patelnia", swieto czekolady, albo festiwale sera i wina, z czasem bierze udzial w tlumnym odswietnym chodzie podczas jednego z licznych religijnych swiat, a po tym rozkoszujemy sie jazzem na otwartej scenie przy uczestnictwie swiatowych gwiazd poziomu Winstona Marsalisa.
   Miejsca, gdzie mozecie utrafic na swieto, moga byc calkiem  nie spodziewane. Przeciez to nie tylko centralne place i koncertowe sale. Przedstawiamy siebie, przechadzajac sie miastem az tu raptem popadamy na swieto ulicy Armenskiej czy tez Klezmerski festiwal w Zydowskim kwartale Lwowa. I naraz otrzymujemy zaprosiny dolaczyc sie do wspólnego festynu, przeciez bez poczestunków tradycyjnymi napojami, Was tak prosto nie puszcza.
   Prawdziwi fani Lwowa przyjezdzaja do miasta po kilka razy na rok byleby nie przepuscic swoje ulubione wydarzenia.



* Historia - Kresy - slynne postacie - spis artykulow... ()

1a. Pielgrzymka prawdziwych Polaków i Rusinów [...] napotkana perelka - Lawra Poczajowska
1b. http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=41 [...] Ziemia Czerwienska - „grody czerwienskie”...
2. Prawda czasu... Boleslaw Chrobry pierwszy Król Polski, Boleslaw II Szczodry (Smialy)
3. Historia Rusi w latach 981 - od Jaroslawa I Madrego po Kazimierza III Wielkiego - do 1340
4. Historia Kresow, Podola, ziemi Halickiej, Pokuckiej, Wolynskiej... Galicji i Lodomerii... chronologia od roku 981 do 1340... Lwowa do 1991
5. Wielki balagan... Pierwsza wzmianka o Ukrainie (Rusi Kijowskiej) ukazala sie w latach 1110 - 1200
6. Badania archeologiczne...
7. Ksiaze na Haliczu i Wolyniu - Daniel I Romanowicz Halicki (1201 - 1264)... pierwsza stolica - Halicz
8. ... o Siczy i Zaporozu - Hortyca... Kozacy...
9. Ostatni Król z dynastii Piastów, Kazimierz III Wielki
10. Arystokraci -
Fredro i Szeptyccy...
10a. ... Bienkowa Wisznia - Rutki
miejsce urodzin polskiego Moliera
11. Figuruje jako jedno slowo - Staresiolo... -
12. Wielmozni Sapiehowie herbu Lis...
13. Ród ktory nie zupelnie pozytywnie (z wyjatkami) zapisal sie w historii Rzeczypospolitej - Radziwillowie...
13a. ... siedziba - Olyka
14. Herb Baklay - Ostrogscy - Ostróg - Ostroh...
14a. ... nad Ikwa - Dubno
15. Nad rzeka Seret - Jan Amor Tarnowski
16. Jeden z najpotezniejszych rodów - Czartoryscy...
16a. ... Czartoryscy (cz. 2)

17. Ot taka ciekawostka... Stefan Batory Król Polski
18. Opowiesc o wielkim polityku. Jan Zamoyski wielki kanclerz, zarazem wielki hetman koronny
19. Stanislaw Zólkiewski... fakt z historii - 4 lipca 1610 roku pod Kluszynem...
19a. ... miasto prywatne Zólkiew
20. Slawa Ukrainie... Chmielnicki Bohdan Zenobi
21. Ukraina prawobrzezna i lewobrzezna...
22.
Jerema Michal Wisniowiecki...
22a. ... nad jarem Horynia - Wisniowiec...
22b. ... Wisniowieccy...
22c. ... Wisniowieccy... (cz. 2)
22d. ... Wisniowieccy... (cz. 3)
22e. ... Wisniowieccy... (cz. 4)

23. ... onegdaj siedziba Zbarskich nastepnie Wisniowieckich - Zbaraz
24. Rody Rzeczypospolitej na Kresach - Potoccy - Stanislawów...
24a. ... obecnie Iwano-Frankiwsk...
24b. ... Kim byli...
24c. ... Tulczyn - niekoronowani Królowie "WERSALU PODOLSKIEGO"...
24d. ... park jako dar... Narodowy Dendrologiczny Park "Zofiówka"
25. Bardzio kontrowersyjna postac - Jan Kazimierz
26. Slynna postac - Jan III Sobieski...
26a. ... zamek Olesko...
27. ... zamek Zloczow siedziba Sieninskich, Górków, Sobieskich
28. Znany polski ród Sanguszkowie...
28a. ... Sanguszkowie... (cz. 2)
29. ... zamek Podhorce siedziba Podhoreckich, Koniecpolskich, Rzewuskich, Sanguszków...
30. ... Koniecpolscy i Rzewuscy
31. Chodkiewiczowie
32. Jablonowscy...
32a. ... Jablonowscy... (cz. 2)
32b. ... Jablonowscy (cz. 3)
33. Legendarny rod... Myszka-Choloniewscy
34. Dzieduszyccy we Lwowie... i nie tylko...
34a. ... Dzieduszyccy (cz. 2)
35. Orlowscy
36. Braniccy...
36a. ... Ogrody ozdobne Branickich - Aleksandria
37. Bohaterska kobieta Anna Dorota Chrzanowska...
38. Zamki Podola ktore strzegly granic z panstwem muzulmanskim - Kamieniec Podolski, Chocim, Okopy Swietej Trójcy...
39. Slawa Hucula - Dowbusz...
40. Problemy i tendencje ochrony zabytkow sakralnych na Ukrainie...
41. 7 cudów Ukrainy... - Aleksander Mishchuk, tlumaczenie Danuta Wojcik.



2. Prawda czasu... ()

Zakapior

Boleslaw Chrobry
pierwszy król Polski (992 - 1025).
    Po smierci Mieszka I tron ksiazecy objal jego najstarszy syn z malzenstwa z Dobrawa, Boleslaw zwany Chrobrym.
- Jego wyprawa na Kijów.
   Przyczyna zbrojnej interwencji na Rusi byla walka o tron kijowski, która toczyli miedzy soba bracia z dynastii Rurykowiczów, Swietopelk, ziec ksiecia polskiego, i Jaroslaw Madry. Sukces odniós ten ostatni. W tej sytuacji w obronie wypedzonego Swietopeka stanal Boleslaw. Zdobyto liczne lupy, a w drodze powrotnej przylaczono do Polski grody czerwienskie. Boleslawowi udalo sie takze osadzic na tronie kijowskim Swietopelka, który jednak nie utrzymal sie na nim dlugo, poniewaz tuz po ustapieniu wojsk polskich wyparl go Jaroslaw Madry.

Boleslaw II Szczodry (Smialy) (okolo 1040 - 1082).
Chcial stworzyc panstwo otoczone przyjaznymi wladcami
.




3. Historia Rusi w latach 981 do 1340... ()

Wladyslaw KORCZ

Od Jaroslawa I Madrego po Kazimierza III Wielkiego.
    Od zarania naszej panstwowosci graniczylismy od poludniowego wschodu z Rusia Kijowska. Jedno z najstarszych zródel mówi, ze Wlodzimierz Wielki wyprawil sie przeciwko Polsce i przylaczyl do Rusi Grody Czerwienskie (981 roku), które dopiero Boleslaw Chrobry, wracajac z wyprawy na Kijów, z powrotem wcielil w granice swojego panstwa (1018).

   Róznorodne kontakty z Rusia ulegly kilkuletniej przerwie w czasie krwawych walk pomiedzy spadkobiercami Wlodzimierza. Po ostatecznym zwyciestwie syna Wlodzimierza,  Jaroslawa Madrego, panujacego nad Rusia od 1019, stosunki ponownie sie ozywily. Rus za panowania tego wybitnego wladcy przezywala okres swietnosci i potegi. Wyprawy wojsk ruskich docieraly na Mazowsze, Litwe, a nawet do Estonii. Kazimierz Odnowiciel, odbudowujac panstwo polskie, szukal wsparcia u Jaroslawa, zwiazki polityczne pieczetujac malzenstwem z ksiezniczka ruska Dobroniega.



4. Historia Kresow, Podola, ziemi Halickiej, Pokuckiej, Wolynskiej... Galicji i Lodomerii... Lwowa... ()

Opracowal Bohdan Zhukiewicz

Chronologia
Rok 981 - ksiaze Wlodzimierz Wielki pozyskal dla panstwa Kijowskiego Przemysl i grody Czerwienskie,
1199 - polaczenie ksiestw Halickiego i Wolynskiego przez Romana Mscislawowicza - poczatek najwiekszego i najpotezniejszego panstwa sposród tych, które powstaly po upadku Rusi Kijowskiej,
1238 – 64 - rzady ksiecia (od 1263 roku króla) Daniela Halickiego. Ksiaze Daniel zalozyl miasto i nazwal je na czesc swego syna Lwa. W 1256 w Halicko-Wolynskiej koronie pojawia sie pierwsza wzmianka pisemna o Lwowie,
1241 - najazd Mongolów i Tatarów. W 1259 chan tatarski Burundaj rozkazal zniszczyc fortyfikacje Lwowa,
1287
- obrona Lwowa przed wojskami chana Telebugy,
1263 – 1301 - rzady króla Lwa I Danilowicza. Od 1270 zaczyna sie przeniesienie osrodka ksiazecego Lwowa w okolice dzisiejszego placu Rynek. W 1272 Lwów zostaje stolica panstwa Halicko-Wolynkiego,
1301 – 08 - rzady ksiecia Jurija I Lwowicza. Utworzenie w 1303 prawoslawnej metropolii Halickiej - cerkiewnej prowincji na ziemiach panstwa Halicko-Wolynskiego. Skasowana w 1347 na zadanie Moskwy. Odrodzona w 1370 dzieki pomocy króla polskiego Kazimierza III. W 1401 podporzadkowanie metropolii kijowskiej. W 1807 ponownie potwierdzona przez papieza na zyczenie rzadu austriackiego,
1308 – 23 - rzady ksiecia Andrzeja I Lwa syna Jurija,
1323 – 40 - rzady Jurija II Boleslawa,
1340 - po smierci ostatniego przedstawiciela dynastii Romanowiczów ksiecia Jurija II, król Polski Kazimierz III na krótko objal Lwów,
Lwów do 1340 - ksiazece miasto ksiestwa Halicko-Wolynskiego pod panowaniem dynastii Romanowiczów.



5. Wielki balagan panuje w kwestii nazwy Ukrainy... ()

Bohdan Zhukiewicz
Temat do dyskusji…


  
Należy sobie zadać pytanie, co wspólnego ma dawna Ruś, szczególnie Ruś Kijowska, z dzisiejszą Ukrainą?. Czy to jest ten sam naród?. Potomkowie tych samych ludzi?.
   Specjaliści twierdzą, że Ruś Kijowska do Rosji, Białorus i Ukraina ma się tak, jak Państwo Franków do Francji i Niemiec. 
   Słowo Ukraina jest bardzo starej proweniencji, każde księstwo południowo ruskie miało swoją Ukrainę, czyli ziemię położoną na skraju, na kresach.
    Pierwsza wzmianka o Ukrainie ukazała się w latach 1110 – 1200 w „Latopisie Kijowskim”, anonimowy kronikarz opisujący śmierć księcia perejasławskiego Włodzimierza, bohatera walk z Połowcami, zanotował: „I płakali po nim wszyscy Perejasławianie,  za nim Ukraina wielce rozpaczała”.
   W 1189 roku Ukrainą nazwał kronikarz tereny między Bohem a Dniestrem, a w 1213 autor „Latopisu Halicko - Wołyńskiego” - ziemie nadbużańskie tego księstwa, a jeszcze później inny - środkowe Naddnieprze.
   Co ciekawe, w tym zrozumieniu wyraz ten pozostał jeszcze w języku rosyjskim, w którym „” oznacza zarówno kresy, jak i przedmieścia miasta?.
    Przez pewien czas ziemie te nazywano Małą Rusią i jest to rzecz bardzo ciekawa. Wymyślił to patriarchat konstantynopolitański chcąc odróżnić nową archidiecezję moskiewską od dawnej kijowskiej. Zgodnie z przyjętym przez Greków systemem opisu przestrzennego „Mała Ruś” oznaczała pierwotne terytorium, a „Wielka Ruś” tereny nowe.
Dokładną analogię widać w nazwie:
   „Mała Grecja” (kontynentalna) i „Wielka Grecja” (półwysep Apeniński oraz większość Sycylii)?.
   I tu nasuwa się pytanie, czy u nas było na odwrót (pierwotna Wielkopolska, a wtórna Małopolska), czy też nazwy te powstały pod wpływem Konstantynopola, dla którego ochrzczone ziemie Państwa Wiślan były terenami pierwotnymi Małopolska, a Wielkopolska - wtórnymi?.



6. Badania archeologiczne... ()

Nezwisko – dziesiec tysiecy lat historii...

KG Halina PLUGATOR, tekst
zdjecia archiwum, Jaroslaw LEWKUN

   W ziemi opodal tej przykarpackiej wsi do tej pory mozna znalezc niezliczone skarby archeologiczne, które moga zmienic historie… ludzkosci.

    Pomiedzy stromymi brzegami Dniestru zielenia sie niewielkie pagórki, blyszcza kopuly cerkwi.
   Takich wsi na Ukrainie sa setki. Jednak zaledwie kilka z nich ma historie, mierzona w… dziesiatkach tysiecy lat. „W jakimkolwiek miejscu bysmy kopali - natrafimy na skarb”, - mówia miejscowi mieszkancy, którzy od dawna niczemu sie nie dziwia. Dzis potomkowie prastarych mieszkanców tej ziemi marza o odrodzeniu pradawnej wioski, o trasach turystycznych, lepszym losie i wiekszych zarobkach.



7. Ksiaze na Haliczu i Wolyniu... ... pierwsza stolica... ()

Daniel I Romanowicz Halicki - (1201-1264) -
 - książę wołyński (1229), halicki
(1238). zjednoczył ziemie Rusi Halicko-Wołyńskiej. Zdobył ziemię kijowską (1239). Choć po najeździe Tatarów Daniel Halicki musiał uznać ich zwierzchnictwo, próbował stworzyć koalicję antytatarską, szukając sojuszników także wśród książąt polskich. Był prawnukiem Bolesława Krzywoustego i kuzynem Bolesława Wstydliwego, księcia sandomierskiego i krakowskiego.
    W roku 1253 został ukoronowany za zgodą papieża Innocentego IV przez arcybiskupa Opizona, legata papieskiego w Drohiczynie nad Bugiem (1253). Jeszcze przed koronacją książę Daniel złożył wyznanie wiary katolickiej, (być może uczynił to już w 1247). W uroczystościach uczestniczył arcybiskup gnieźnieński Pełka, panowie krakowscy, sandomierscy, mazowieccy oraz delegacja bojarów litewskich. Po śmierci księcia Daniela (1264) Księstwo Halicko-Włodzimierskie ulegało stopniowym podziałom i utraciło swe znaczenie.
Opracował Zakapior



8. ... o Siczy i Zaporozu... ()

Bohdan Zhukiewicz

   O Hortycy
- wyspie na Dnieprze gdzie stoi posąg starosłowiańskiego Czura-Horsa (Chorsa), pozostałości kapiszcza pogańskiego, gdzie odnaleziono posąg kamienny skołockiej bogini z VII wieku przed naszą erą, gdzie znajduje się kopiec-kurhan z okresu starożytności oraz zrekonstruowana wieś zaporoska Sicz, wspaniała przyroda i Dniepr; po polsku znajdziecie tylko tyle:

HORTYCA
Zaporoże
ukr. i, Zaporizhzhia, Zaporiżżja
onegdaj Aleksandrowsk

    Wyspa (ostrów) położona pośrodku Dniepru, pośrodku dzisiejszego miasta Zaporoże. Niektórzy historycy wiążą późniejszą siedzibę Siczy zaporoskiej z ostrowem Święty Grzegorz wspomnianym w ruskich kronikach z X wieku. Według archeologów drewniane umocnienia istniały tutaj w końcu XI wieku.
   Tu mieli gromadzić się książęta ruscy, którzy w początkach XII wieku nad rzeką Mołoczną rozbili Połowców. Ponownie Chortyca była miejscem koncentracji Rusinów przed bitwą z Mongołami nad rzeką Kałką 16 czerwca 1223 roku, gdzie ponieśli całkowitą klęskę.



Kozacy
KG Szymon KAZIMIERSKI

Czym byla Sicz zaporoska?.
   
Sicz byla stolica kozaczyzny. Nikt nie zapisal, kiedy powstala, i sa co do tego najrozmaitsze koncepcje. Najbardziej rozpowszechniona, przyjmujaca, ze Sicz zostala zalozona przez ksiecia Dymitra Wisniowieckiego i sugerujaca, ze przed przybyciem ksiecia na Zaporoze niczego tam nie bylo, jest najpewniej nieprawdziwa. Teraz juz wiadomo, ze ksiaze Wisniowiecki, zakladajac w roku 1553 na wyspie Mala Chortyca umocniona osade kozacka, co najwyzej rozbudowal i zinstytucjonalizowal juz istniejace organizacje kozackie z dotychczasowa wyspa Tomakiwka.
   Mozna jednak przyjac, ze to od czasu objecia wladzy na Zaporozu przez ksiecia Wisniowieckiego, Sicz zaczela organizowac sie w coraz bardziej skomplikowany twór polityczny i ekonomiczny. Wsród zamieszkujacych ja Kozaków powstawal tez, typowy tylko dla Siczy zargon, nazewnictwo, tworzone oczywiscie na bazie jezyka ukrainskiego, ale zawierajace w sobie elementy, zaczerpniete z jezyka tatarskiego i tureckiego. Trzeba przyznac, ze Polacy jakos nigdy nie mieli talentu do obu tych jezyków, przekrecajac zawsze tatarskie i tureckie slowa i pojecia w nich zawarte do tego stopnia, ze stawaly sie kompletnie niezrozumiale.




9. Ostatni krol z dynastii Piastow ()

Zakapior

Kazimierz III Wielki

- urodzil sie w 1310 roku a zmarl w 1370.
- panowal w latach 1333 – 1370, lczy sie z nim znane powiedzenie o królu, co zastal Polske drewnian a zostawil murowan.

    Efektem dzen króla polskiego na drodze do opanowania Rusi w latach 1340-1366 bylo przylczenie do Polski ziem z glównymi osrodkami w  Sanoku, Przemuslu, Lwowie, Haliczu, uzyskanie zwierzchnosci nad pozostajcymi w rekach ksizt litewskich obszarami Podola i Wolynia.
   W 1340 roku zmarl ksize Rusi Halicko - Wlodzimierskiej, Boleslaw Jerzy Trojdenowicz, pozostawiajc swe ksiestwo w spadku Kazimierzowi. Król Polski natychmiast wyruszyl na Rus.
   Jednak do walki o Rus wystpili równiez Tatarzy, z którymi sprzymierzyla sie czesc ruskich bojarów, przeciwnikami okazali sie takze Litwini.
   Wojna, w której Kazimierza poparli Wegrzy, toczyla sie z przerwami do roku 1366.
   W jej wyniku Polsce przypadla cala Rus Halicka i czesc Wlodzimierskiej.



10. Arystokraci - jakze nam bliscy... ()

Fredro i Szeptyccy

KG Marcin ROMER

   Czy mozna wybrac sobie narodowosc? Historia mówi, ze tak. Jednak, gdy robia to rodzeni bracia, przy czym kazdy z nich wybiera inna, zawsze daje to posmak sensacji.
   Gdy narody, wybrane przez kazdego z nich, wkraczaja w sytuacje konfliktowa, sytuacja nabiera cech dramatu.

Szeptyccy to - jeden ze starych rodów kresowych.
    Andrzej Szeptycki, właściwie Roman Maria Aleksander Szeptycki - , Czcigodny Sługa Boży Kościoła Katolickiego, arcybiskup metropolita lwowski i halicki obrzędku bizantyjsko - ukraińskiego. Najsłynniejszy z Rodu.
    Jeszcze w 1469 roku król Kazimierz Jagiellonczyk potwierdzil prawa Fiodora z Szeptyc oraz jego wnuków Fiodora, Hliba i Sienka do posiadania dóbr Szeptyce. Ten ruski, w swoich korzeniach, ród dobrze przysluzyl sie Rzeczypospolitej. Nazwisko Szeptycki nosil ciagnacy pod Wieden rotmistrz pancerny Stefan. Jego syn zostal pózniej biskupem przemyskim. Porucznik Wincenty Szeptycki bral udzial w slawnej szarzy pod Somossiera.
   W poczatkach XIX wieku ród byl w pelni spolonizowany. Jeszcze w XVIII stuleciu Szeptyccy zmienili obrzadek na rzymskokatolicki. Byli typowym przykladem tych, co to gente Ruthenus, natione Polonus.



10a. Bienkowa Wisznia - Rudki, rodowe gniazdo Fredrow i Szeptyckich... ()

, Wysznia - 

KG
Konstanty CZAWARGA


„A czy Pani wie, ze Aleksander Fredro byl dziadkiem metropolity greckokatolickiego Andrzeja Szeptyckiego.
    Obok nas na lawce (na targu ksiazki) przypadkowo zauwazylem, ze wsród rozlozonych na sprzedaz ukrainskich ksiazek patriotycznych jest tez  tomik listów Zofii Szeptyckiej z Fredrów do syna Andrzeja.
   Gdy pokazalem ów tomik tej Pani, byla bardzo zdziwiona i przyznala, ze naprawde o tym nic przedtem nie wiedziala, chociaz jest grekokatoliczka, a
w ich komitecie sa wykladowcy z Uniwersytetu Iwana Franki.
   Czy to prawda?, ze ta "zapytana" Pani nie agituje?? juz
"na klombie” za zmiana nazwy ulicy Aleksandra Fredry... na... ???

... miejsce urodzenia polskiego Moliera...

KG Oksana DUKAR - tekst

Duch Aleksandra Fredry powraca
     Wysznia - (dawniej Belkowa Wisnia), w majatku polskiego dramaturga, otwarto muzeum - izbe pamieci.
   Muzeum, poswiecone jest Aleksandrowi Fredrze i jego wnukowi metropolicie UGKC Andrzejowi Szeptyckiemu.
   To tutaj wybitny polski dramaturg spedzil kilkadziesiat lat swego zycia. Lwowska artystka Daria Zawialowa uszyla z kolei suknie Zofii Fredro w ramach akcji „Kobieta w palacu Fredrów - Szeptyckich”.
   Do palacu powraca duch jego dawnego wlasciciela. Palac dla ukochanej.



11. Figuruje jako jedno slowo - Staresiolo - Старе Село... ()

Stare Siolo - zapomniana forteca - Stare Selo - Czerepin...

KG Krzysztof SZYMANSKI
tekst, zdjecia archiwalne i (zakapior)

herb Sulima - Zawisza Czarny
    Najkrótsza droga ze Lwowa do dawnej stolicy tych terenów - Halicza prowadzi ul. Zielona, dalej przez Bóbrke i Rohatyn.
   Jadac wspólczesna szosa, kilka kilometrów za Lwowem mozemy podziwiac wspaniale widoki: po lewej rozlegla az po horyzont równina upstrzona osadami, a po prawej teren pofaldowany, zalesiony to Podkarpacie - Przykarpacie.
  
W dawnych czasach droga, a wlasciwie Trakt Woloski prowadzil dolinka rzek Czerepinki i Dawidówki, (o kilometr w prawo od obecnej trasy). To w tej dolince lezy Stare Siolo, bo to o tej miejscowosci bedzie mowa.
   Dojazd tam jest fatalny. Zgrzytaja zebami kierowcy, a i auto zgrzyta karoseria o wyboje na drodze.



12. Wielmozni... ()

Opracowal i niektóre fotografie wykonal Zakapior

Sapiehowie herbu Lis

    Wywodzacy sie z ziemi smolenskiej ród Sapiehów juz w XVI wieku zaliczany byl do potezniejszych rodów moznowladczych na Litwie. Poczatkowo dzielil sie on na dwie glówne linie: czerejska (od dóbr w województwie polockim na pólnocnej Bialorusi) oraz kodenska (od Kodnia nad Bugiem).
    Za panowania Jana III potega Sapiehów, wywodzacych sie z linii czerejskiej, osiagnela swoje apogeum. Dazac do likwidacji hegemonii Paców na Litwie w latach osiemdziesiatych XVII, Jan III forsowal na najwyzsze urzedy wlasnie Sapiehów lub ich sojuszników: najpierw mianowal Benedykta Pawla podskarbim wielkim litewskim, a po smierci Michala Kazimierza Paca w 1682 roku bulawe wielka litewska oraz stanowisko wojewody wilenskiego dal bratu Benedykta, Kazimierzowi Janowi. Jak fatalna byla ta polityka personalna, wykazal juz przebieg  odsieczy wiedenskiej 1683 roku: podskarbi Benedykt zwlekal z wyplata pieniedzy na wojsko, a jego brat Kazimierz opóznil wymarsz podleglych oddzialów, które nie tylko nie zdazyly pod Wieden, ale potraktowaly kraje cesarskie (m.in. Morawy) jak nieprzyjacielskie, rabujac je i pustoszac. Sapiehowie osiagnawszy najwyzsze urzedy ministerialne, nie tylko nie musieli zabiegac o królewska laske, ale przeszli do niezwykle ostrej antykrólewskiej opozycji. Jan III próbowal ich oslabic, nadajac po smierci Krzysztofa Paca urzad kanclerza wielkiego litewskiego Marcjanowi Oginskiemu. Jednak ta niefortunna nominacja nie zniechecila Oginskiego do popierania Sapiehów, ale zrazila Radziwillów spowinowaconych z królem przez siostre Katarzyne; liczyli oni na zwyczajowy awans Dominika Radziwilla, podkanclerzego litewskiego na pieczec wielka litewska.



13. Rod ktory nie zupelnie pozytywnie (z wyjatkami) zapisal sie w historii Rzeczypospolitej... ()



Bohdan Zhukiewicz


Radziwiłłowie
 - nie mieli sobie równych w historii Wielkiego Księstwa Litewskiego pod względem liczby wybitnych postaci politycznych, religijnych, wojskowych i kulturowych. Jego przedstawiciele dwukrotnie sprawowały najwyższy urząd w hierarchii kościelnej biskupa  wileńskiego, a jeden z nich później został arcybiskupem krakowskim i kardynałem. Na przestrzeni XV-XVIII wieku 13 członków tego rodu zajmowało najwyższe stanowiska świeckie takie jak wojewody wileńskiego, z których to 7 było kanclerzami wielkimi koronnymi, a 6 hetmanami wielkimi. 38 Radziwiłłów zajmowało stanowiska zapewniające miejsce w Radzie Wielkoksiążęcej, a później - w Senacie Rzeczypospolitej. Barbara Radziwiłł w 1550 roku została koronowana na królową Polski. Podobnie jak i większość arystokracji, Radziwiłłowie mieli romantyczną legendę o pochodzeniu swojego rodu, która sięga XIII. Z historii znane są trzy linie rodu Radziwiłłów:
 - pierwsza (najstarsza) linia na Goniądzu i Medelach (Polska), wygasła w linii męskiej w 1542 na Janie Mikołaju podczaszym litewskim i staroście żmudzkim. W 1547 przedstawiciele dwóch innych linii rodu zostali obdarzeni przywilejem potwierdzającym dziedziczny tytuł książęcy. Jednak ta gałąź najstarsza rodu Radziwiłłów nie miała związku z dziejami Nieświeża.
 - druga (faktycznie młodsza) gałąź otrzymała w przyszłości uprawnienie do używania tytułu książęcego na Birżach i Dubinkach (Litwa). Znana również jako linia birżańska. Zapoczątkował ją wybitny wódz Jerzy Radziwiłł (1480 - 1541) nazywany „Hercules litewski”, kasztelan wileński i hetman wielki litewski. Gałąź ta wygasła w linii męskiej w 1669 wraz ze śmiercią księcia Bogusława. Jego ogromne dobra w 1744 zostały odziedziczone przez członków linii Radziwiłłów z Nieświeża.
- trzecia gałąź na Nieświeżu (Białoruś) i Ołyce (Ukraina) wywodzi się od Jana „Brodatego” (1474 - 1522), kasztelana trockiego. W następnych latach ród rozgałęził się na trzy kolejne linie: nieświeską, klecką oraz ołycką. Historia ordynacji nieświeskiej zaczyna się od śmierci Mikołaja Radziwiłła „Czarnego”, który pozostawił po sobie synów Mikołaja Krzysztofa, Jerzego, Albrychta, Stanisława oraz cztery córki. Jeden z braci, Jerzy (1556 - 1600), był znanym działaczem katolickim.



13a. ... siedziba... Olyka - ()

Jednoczy OLYKA – perelka WOLYNIA

KG Konstanty CZAWARGA
tekst i zdjecia

  
Z szosy, która prowadzi z Lucka do Równego, skrecamy w prawo na tak zwana „panska droge”. Starannie wymoszczona starym kamieniem, prowadzi nas do Olyki, która przed II wojna swiatowa byla znanym miasteczkiem, siedziba rodowa Radziwillów olyckich. Po niegdys najpiekniejszym kosciele na Wolyniu - kolegiacie sw. Trójcy pozostaly ruiny. Obok zachowal sie bardzo zniszczony podczas wojny korpus palacu barokowego wraz ze skrzydlami. Niestety, do wewnatrz palacu nie wpuszczaja, znajduje sie tam szpital psychiatryczny.




14. Herb Baklay (lacinskie - baca-perla i lalus-bialy)... ()



Opracowal Oleg Gwozdevicz

Ostrogscy
herbu wlasnego,

    - ród kniaziowski (ksiazecy), bioracy swe nazwisko od Ostroga na Wolyniu, prawdopodobnie pochodzacy od dynastii Rurykowiczów i ich linii panujacej nad ksiestwem pinsko - turowskim to jest od Swietopelka. Ich boczna linia byli ksiazeta Zaslawscy, uzywajacy takze nazwiska Zaslawscy-Ostrogscy.
    Od XVI wieku jeden z najwazniejszych rodów magnackich w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, uzywajacy tytulu ksiazecego. W czasach Konstantego Wasyla Ostrogskiego opiekunowie prawoslawia i fundatorzy licznych cerkwi w swoich dobrach. Tolerancyjnie odnosili sie do innych wyznan - donatorzy i fundatorzy kosciolów. Konstanty Wasyl Ostrogski byl przeciwnikiem unii brzeskiej, przewodzil politycznie dyzunitom do swej smierci w 1608 roku. Jego syn Janusz przeszedl na katolicyzm i stworzyl dla uswietnienia potegi swojego rodu ordynacje ostrogska obejmujaca 24 miasta i prawie 600 wsi. Ordynacja po smierci ostatniego z rodu Janusza przeszla na jego wnuka po kadzieli Wladyslawa Dominika Zaslawskiego i tym samym Zaslawskich.

Otróg - (́, Ostroh)
 - miasto wraz zamkiem nad rzeczka Wilia byl od poczatku XV wieku stolica udzielnych ksiazat Rusi - Ostrogskich, w XVI wieku bylo centrum poteznego latyfundium - jednego z najwiekszych na terenach Rzeczypospolitej. Na przelomie XVI i XVII wieku stanowil osrodek zycia kulturalnego Wolynia.
   Po dawnej „wielkosci” tego osrodka niewiele pozostalo.

Akwarela Zygmunta Vogla „Widok Ostrogu” – z Muzeum Narodowego w Warszawie.



14a. Nad rzeka Ikwa imc Osrogscy... ()

Dubno - ()
- polozony jest na niskim cyplu, w otoczeniu rozlewisk rzek nad rozslawiona przez Slowackiego Ikwa (dorzecze Prypeci).  Wraz z Ostrogiem, Krzemiencem i Poczajowem stanowi najatrakcyjniejszy region Wolynia.
   Nalezy do najstarszych i najciekawszych miast Wolynia. Pierwsza wzmianka pochodzi z Kroniki Ipatowskiej. Informuje, ze w roku 1099 decyzja ksiazat ruskich, gród nad Ikwa zostal darowany ksieciu Dawidowi Igorowiczowi. W czasie wielkiego najazdu Mongolów w latach 1240-41 zostal prawdopodobnie zniszczony.
   W XIII wieku gród nalezal do ksiestwa halicko - wlodzimierskiego, a od 1340 roku do Litwy. Od polowy XIV wieku stacjonowala tutaj silna zaloga polska.
Zakapior

KG Agnieszka RATNA
tekst i zdjecia

Tajemnice i historia ksiazecego zamku...
- czym podejmowano w dawnych czasach gosci w rezydencji jednego z najbogatszych magnatów Rzeczypospolitej Konstantego Ostrogskiego.
- jakie zapasy robiono w jego zamku nad Ikwa na „czarna godzine” i jaka bronia walczono? Wszystko to mozna zobaczyc w zbiorach eksponowanych w muzeum zamkowym w Dubnie.
   Ostatnio w kazamatach dubienskiego zamku otwarto wystawe, która prezentuje obrazki z epoki, czasów ksiazecych: bron, zapasy militariów i zywnosc. Przedstawione sa tu cenne, inkrustowane klejnotami zbroje, tkaniny, futra, ikony i recznie pisane ksiegi. Olbrzymia fortune posiadal w XVII wieku zamozny magnat Rzeczypospolitej, wlasciciel dubienskiego zamku Konstanty Ostrogski. Wedlug rejestrów kosztownosci, zachowane do dzis, skarby miescily sie w 49 skrzyniach. Na liscie oddzielnie wymienione sa artykuly spozywcze przechowywane w kazamatach. Na czas oblezenia zywnosc stanowila prawdziwy skarb. Dokumenty zasiadczaja o zapasach tak wielkich, ze pozwalaly okolo tysiacu ludzi przetrzymac kilkumiesieczne oblezenie.




15. Nad rzeka Seret... ()



Bohdan Zhukiewicz

Tarnopol - , Ternopil
    Jan Amor Tarnowski -
Hetman wielki koronny - z urzedu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zacieznych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwa najwyzszych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
    Rzadki to przypadek, aby niemal srodek prawie cwiercmilionowego miasta zajmowalo duze sztuczne jezioro skromnie nazywane tu stawem. Dlugie na cztery kilometry i szerokie od 500 do 800 metrów powstalo ono w wyniku przegrodzenia w XVI wieku rzeki Seret grobla z przepustem. Tak jest w Tarnopolu, miescie, wczesniej zas twierdzy zalozonej w 1540 roku przez hetmana wielkiego koronnego Jana Tarnowskiego. Ukrainscy nacjonalisci troche zzymaja sie, gdy im przypomniec rodowód miasta i jego ponad 250-letnia (1540-1772, 1918-1939) przynaleznosc do Polski. - Przeciez nie powstalo ono na zupelnie pustym miejscu - replikuja - bo w podmiejskich wsiach: Welykyj  Hlyboczok, Petrykiw i Stupky archeolodzy znalezli slady osad ludzi pierwotnych. Zas w czasach Rusi byla tu (drewniana) osada Sopilcze. Tyle, ze ludzie pierwotni, to bardzo dalecy przodkowie zarówno Szczyrych Ukrainciw, jak i nas - Lachów. Zas staroruska osade zmiotly z powierzchni ziemi hordy chana Batyja (Batu-chana, ?-1255, wnuka Czyngis-chana) podczas wielkiej wyprawy na Wegry na przelomie lat 30-tych i 40-tych XIII. Gdy w 1349 ziemie te przejmowala Polska, byly one opustoszone.
Zamek Tarnowskich w roku 1870



16. Znane polskie rody Wschodu Rzeczypospolitej... ()


Wilanów

http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=41
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=41&p2_articleid=2298
http://eu.pogranicze.eu/index.php?categoryid=17
http://eu.pogranicze.eu/index.php?categoryid=17&p2_articleid=370

Jeden z najpotezniejszych rodów - Czartoryscy, wplywajacy bezposrednio na polityke Rzeczypospolitej, swe korzenie wywodzi z terenów Wolynia...


KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia


    Protoplasta rodu byl Konstanty, wnuk ksiecia litewskiego Olgierda, a rodowa siedziba - miasto Stary Czartorysk na Wolyniu. Pierwszym z rodu, który zaczal uzywac przydomka Czartoryski, byl starosta Lucki Fiodor. Dzis w miasteczku mamy pozostalosci po staroruskich umocnieniach oraz podominikanski barokowy klasztor, zalozony na poczatku XVIII wieku przez Paców, do których ta miejscowosc przeszla. Wlasciwie glówna rezydencja rodu w XV-XVI wieku byl Klewan, gdzie do dzis zachowal sie potezny zamek.
    Litewski ksiaze Swidrygiello przekazal Klewan wojewodzie braclawskiemu Michalowi Czartoryskiemu, który rozpoczal tam budowe zamku. W 1475 roku ukonczyl ja wspomniany Fiodor, starosta Lucki. Przez caly ten okres i do polowy nastepnego wieku Czartoryscy sadzili sie z Radziwillami z sasiedniej Olyki, gdyz okazalo sie, ze Swidrygiello podarowal jedynie ziemie, na których stal prawoslawny klasztor, miejsce zas, gdzie wystawiono zamek, nalezalo juz do Radziwillów. Ostatecznie spór zakonczono polubownie. Pierwszym, który pod koniec XVI wieku przeszedl z wiary prawoslawnej na katolicka, byl Jerzy Czartoryski, który wybudowal wielki kosciól, stojacy do dzis obok drogi.



16a. Czartoryscy (cz. 2) ()

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Chociaz Czartoryscy zwiazani byli przede wszystkim z Wolyniem, jednak pozostawili po sobie wiele pamiatek równiez w innych czesciach Wschodniej Rzeczypospolitej.
    Zachodnie Podole tez zachowalo slady po tym poteznym rodzie. W Jazlowcu na fasadzie palacu Poniatowskich, wslawionego dzieki blogoslawionej Marcelinie Darowskiej, zalozycielce zgromadzenia ss. Niepokalanek, widnieje XVIII-wieczny herb Czartoryskich.
   W Brzezanach cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem sw. Trójcy, która stoi przy rynku, zalozona zostala w 1748 roku przez ksiecia Augusta Czartoryskiego, a jej glówna swietoscia sa relikwie sw. Jana Chrzciciela z oltarza polowego Mikolaja Sieniawskiego, zlozone w swiatyni przez fundatora.




17. Ot taka ciekawostka... ()



Bohdan Zhukiewicz

Stefan Batory

   Urodzony 27 IX 1533 roku w Somlyó (obecnie Simleu), zmarl 12 XII 1586 w Grodnie; syn Stefana, wojewody Siedmiogrodzkiego, i Katarzyny Telegdii; od 1571 ksiaze Siedmiogrodu, a od roku 1576 król polski.

- pogromca Moskwy
   „Zaden z królów polskich tey dzielnosci nie mial, jednego Stefana Batorego wyjawszy, któremu los zawistny zycie wydarl, gdy wlasnie o poprawie Rzeczypospolitey pierwsze kroki czynic zamyslal”.

Walka o brzegi Baltyku
    Dla Moskwy dostep do Baltyku byl bardzo wazny, wiec juz w 1558 roku wojska Iwana Groznego, korzystajac z kryzysu w Zakonie Krzyzackim w XVI wieku, zajely Narwe i Dorpat. Natomiast Szwecja zajela w 1561 wiekszosc Estonii z Rewlem (dzisiejszy Tallin). W zaistnialej sytuacji, w tym ze roku, mistrz Zakonu - Kettler poddal Inflanty Litwie i Polsce jako ksiestwo lenne (ksiestwo Kurlandii i Semigalii), a spora czesc Inflant srodkowych z Ryga i Parnawa przylaczono do Polski i Litwy jako wspólna wlasnosc. Wojna o Inflanty, rozpoczeta w 1563, trwala 7 lat (siedmioletnia, pólnocna), w której Polska i Litwa walczyli przeciwko Szwecji i Moskwie. Zawarcie w 1569 Unii Lubelskiej sprzyjalo stworzeniu wspólnej granicy Polski i Litwy z Moskwa i wspólnego systemu obronnego.

   Rok 1563 roku Moskwa zagarnela Polock oraz inne ziemie pólnocno-wschodnie, nalezace do Litwy.




18. Opowiesc o wielkim polityku ()

Zakapior

Jan Zamoyski wielki kanclerz zarazem, wielki hetman koronny.
    Wiernym sojusznikiem i dobrym wspólpracownikiem Stefana Batorego byl kanclerz wielki koronny Jan Zamoyski. Niezmiernie utalentowany, przyczynil sie do politycznych, gospodarczych i wojskowych sukcesów króla. Dzieki jego przekonujacym przemówieniom, sejmy niemal bez sprzeciwu uchwalaly podwyzszone podatki i godzily sie na  nobilitacje (przyjecie do stanu szlacheckiego zasluzonych zolnierzy plebejskiego pochodzenia).
   W 1581 roku 39-letni Jan Zamoyski mianowany zostal wielkim hetmanem koronnym. Droga do bulawy hetmanskiej wiodla go przez walki stoczone podczas wypraw na Moskwe. Wtedy to okazalo sie w calej pelni, ze nic brakuje mu równiez talentów wojennych.
   Zamoyski na dlugo przed wypowiedzeniem wojny Iwanowi Groznemu przez Batorego przygotowywany byl przez króla na dowódce. Zajal sie wówczas gorliwie studiowaniem traktatów z dziedziny wojskowosci i historii slawnych bitew. Zapoznawal sie z organizacja róznych wojsk i uczestniczyl w pracach króla przy reorganizacji armii polskiej. Wyjatkowe zdolnosci Zamoyskiego pozwolily mu w stosunkowo krótkim czasie przyswoic sobie wiele tajników sztuki oblezniczej i inzynierii wojskowej oraz umiejetnosci sprawnego dowodzenia.
   Podczas pierwszej wyprawy na Moskwe Zamoyski na czele swojej piechoty liczacej okolo 600 piechurów szturmowal przez 20 dni mury twierdzy Polock. Caloscia ciezkich walk oblezniczych kierowal sam król. Polock zdobyto 30.VIII.1579 roku.




19. Fakty z historii... ()

wiecej na;
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34


Stanislaw Zólkiewski
- 1588-1618 - hetman polny koronny,
- 1618 - hetman wielki koronny,
Kanclerz, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach Rzeczypospolitej. 
    W 1577 roku bral udzial w wojnie z Gdanskiem, a nastepnie walczyl w kampaniach Batorego z Moskw (1579-81). 
    Nagrodzony urzedem hetmana polnego koronnego, wspieral Zamoyskiego w zatargu ze Zborowskimi.
   W latach 1596 i 1600 wyprawial sie z Zamoyskim na Moldawie i Woloszczyzne dla osadzenia przychylnych Rzeczypospolitej hospodarów.
   Stlumil krwawo powstanie kozackie Nalewajki, w 1596, choc sam opowiadal sie za porozumieniem z Kozakami. Chronil kresy poludniowo-wschodnie przed najazdami Tatarów, których w 1606 roku pobil pod Udyczem.
   Przeciwny popieraniu Dymitra Samozwanca i wojnie z Rosj, objl jednak dowództwo i w 1610 roku rozbil pod Kluszynem trzykrotnie silniejsze wojska rosyjsko-szwedzkie. Nastepnie zajl Moskwe i wzil do niewoli cara Wasyla Szujskiego.

Bohdan Zhukiewicz

   4 lipca 1610 roku pod Kluszynem dowodzona przez Hetmana Wielkiego Koronnego Stanislawa Zólkiewskiego, skladajaca sie glównie z husarii polska armia pokonala kilkukrotnie liczniejsze wojska cara Wasyla Szujskiego.
    Bitwa byla poklosiem wydarzen, które mialy miejsce po smierci Iwana Groznego i jego synów. Wygasniecie dynastii Rurykowiczów rozpoczelo walki o tron moskiewski pomiedzy bojarami i licznymi samozwancami. W konflikt wmieszal sie takze Zygmunt III Waza, liczac na wzmocnienie swojej pozycji w walce o tron Szwecji. Wspaniale zwyciestwo nie zostalo niestety nalezycie wykorzystane. Wojna z Rosja trwala jeszcze osiem lat i choc przyniosla odzyskanie Smolenska, Siewierszczyzny i Czernichowszczyzny, doprowadzila równiez skarb panstwa do ruiny i uniemozliwila aktywny udzial w innych ówczesnych wydarzeniach miedzynarodowych.




19a. ... miasto prywatne , Żowkwa... ()

wiecej na;
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_articleid=223
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=31

Zakapior

Zólkiew
- jest miastem bogatym w zabytki, lezacym na Roztoczu - 34  km od Lwowa. Zalozona w 1597 roku przez hetmana polnego koronnego Stanislawa Zólkiewskiego. Byla miastem prywatnym. Prawa miejskie otrzymala w roku 1603. Nastepnie droga dziedziczenia, przeszla na wlasnosc jego prawnuka, króla Jana III Sobieskiego, kolejno nalezala do Danilowiczów i Radziwillów.
   Zólkiew byla ulubiona rezydencja Jana III Sobieskiego. Król umocnil miasto nowoczesnymi obwarowaniami, dekorowal tez miasto w stylu barokowym, tu przywozil swoje liczne wojenne trofea.




20. Slawa Ukrainie... z historii Kresow... ()

Chmielnicki Bohdan Zenobi

Opracowal Miroslav Podolskyy



21. Ukraina prawobrzezna i lewobrzezna... ()

Bohdan Zhukiewicz

Tlo stosunków miedzynarodowych...

    Pierwszy potezny atak Turków na Podole, w którym ucierpiala równiez Trembowla, nastapil w 1672 roku. To wydarzenie poprzedzaly znane wydarzenia na Ukrainie. W rezultacie wojny, rozpoczetej przez Bohdana Chmielnickiego w 1648, Ukraina zostala w czerwcu 1663 podzielona na 2 czesci (wobec Dniepru): lewobrzezna, (wyznaczano wtedy takze dwóch kozackich hetmanów), podlegajacych odpowiednio carowi moskiewskiemu; Iwan Martynowicz Brzuchowiecki ( - ataman Siczy Zaporowskiej) zostal wybrany hetmanem w Niezynie, „pod opieka” wojska moskiewskiego, na czele z carskim poslem Wielikogaginem, na hetmana lewobrzeznej Ukrainy...

    Ukraina prawobrzezna, podlejaca królowi polskiemu. I tak 8 czerwca 1668 roku na lewym brzegu Dniepru zjawil sie Piotr Doroszenko (1627-1698), ( , Petro Doroszenko, zwany Doroszem), który w tym czasie byl hetmanem prawobrzeznej Ukrainy (w latach 1665-1676)....
   Wiosna 1672 Doroszenko oglosil sie lennikiem Mahometa IV, sultana Turcji. Sciagnal w ten sposób na Podole i Wolyn ordy Krymska i Bialogorodska....



22. Historia rodu kniazi Wisniowieckich... ()



Jerema Michał Wiśniowiecki

- urodzony 1612 - zmarł 20 sierpnia 1651
- książe na Wiśniowcu, Łubniach i Chorolu, energiczny dowódca wojsk koronnych, wojewoda ruski od 1646.
 
    Ojciec króla polskiego Michała Korubuta Wiśniowieckiego. W 1649 broni Zbaraża. W 1651 brał udział w bitwie pod Beresteczkiem.
Jest jedną z najsłynniejszych polskich postaci historycznych XVII wieku, głównie za sprawą powieści Henryka Sienkiewicza "
Ogniem i Mieczem".

    Dziedzic wielkich dóbr w województwie ruskim, wołyńskim a przede wszystkim kompleksu dóbr łubniańskich w województwie kijowskim na Zadnieprzu. Intensywnie kolonizował Zadnieprze. Posiadał własną armię, której liczebność wahała się od 2000 do 6000 żołnierzy.
   Swoje doświadczenie wojskowe zdobywał w kolejnych kampaniach: w wojnie smoleńskiej (1633-1634), (1637-1638) w tłumieniu powstania kozackiego Huni, w wojnie z Tatarami (1640-1646), w tlumieniu powstania Chmielnickiego (1648-1651), faktyczny dowódca obrony Zbaraża (1649), przyczynił się do zwycięstwa nad siłami kozacko-tatarskimi w bitwie pod Beresteczkiem (1651).
   Jego zmumifikowane zwłoki oglądać można w krypcie klasztoru na Świętym Krzyżu.
Bohdan Zhukiewicz


KG
Krzysztof Szymanski


Wisniowiec i jego wlasciciele

   400 lat temu, 17 sierpnia 1612 roku, w poteznych murach zamkowych na wysokiej skarpie nad Horyniem, rozlewajacym sie szeroko u jego podnóza, urodzil sie wódz, którego imie budzilo postrach na calej zbuntowanej Ukrainie - ksiaze Jeremi Wisniowiecki.
    Ochrzczony zostal w zamkowej kaplicy Wozniesienskiej (Wniebowstapienia Panskiego). Ta wybudowana w 1530 u stóp zamku niewielka swiatynia o grubych murach to jedna z najstarszych cerkwi na Wolyniu. Na sasiadujacym z nia cmentarzu zachowaly sie nagrobki Michala Wisniowieckiego i Rainy Mohylanki, rodziców najslawniejszego z Wisniowieckich, kniazia Jaremy.
photo Albin Marciniak, Zakapior



22a. ... nad jarem Horynia... ()

Wisniowiec -
- ongis miasto, lezy na pograniczu Wolynia i Podola, nad rzeka Horyn, okolo 25 km na wschód od Zalozien.

     Pierwsze wzmianki o osadzie pochodza z roku 1395
, ale pod nazwa Wisniowiec miejscowosc wymieniona zostala po raz pierwszy w polowie XV wieku. Miejscowosc znana jest glównie z bitwy, jaka rozegrala sie tutaj 28 kwietnia 1512 roku, kiedy to pod Wisniowieckim wojska Rzeczypospolitej pobily armie tatarska.

   Wnuk Wielkiego Ksiecia Litewskiego Gedymina, Dymitr Korybut zalozyl zamki w Wisniowcu i Zbarazu. Od tego pierwszego zaczal sie pisac Wisniowiecki.
   Slawny ksiaze Jerema Michal (1612-1651), wojewoda ruski ufundowal w miasteczku kosciól i klasztor oo. Karmelitów (1645) i obwarowal istniejacy tam zamek ksiazecy...
Bohdan Zhukiewicz
zwiadzaj razem z nami!!!...



22b. Wisniowieccy... ()

Rody;
Zbarskich, Woronieckich, Nieswieckich, Wisniowieckich...
... nastepnie Mniszchow...

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia


   Ten palac nie na prózno miano za królewski, a Honore de Balzac, który odwiedzil go w 1848 roku nazwal go „ukrainskim wersalem”. Na Wolyniu Wisniowiec byl i pozostaje najwieksza rezydencja magnacka, z porywajaca historia, przepelniony wschodnimi skarbami, które kiedys wypelnialy ponad sto komnat palacu.
    Wszystko zaczelo sie w 1395 roku, gdy ziemie te otrzymal syn ksiecia litewskiego Olgierda Dymitr Korybut. Od niego to zaczyna sie historia rodów: Zbaraskich, Woronieckich, Nieswieckich i oczywiscie, Wisniowieckich. Juz jego wnuk podpisywal dokumenty jako „pan na Wisniowcu Wisniowiecki”.
   To wlasnie Dymitr Korybut zalozyl podwaliny rezydencji na przeciwnym od miasteczka brzegu Horynia. Te fortyfikacje wiele razy zdobywali Tatarzy. Wreszcie umocnienia przeniesiono na bardziej stromy brzeg rzeki i przez pewien czas istnialy dwa zamki - w Starym i Nowym Wisniowcu. W 1512 roku ksiaze Konstanty Ostrogski zwyciezyl Tatarów w bitwie pod ta miejscowoscia, zwalniajac 14 tysecy jenców z jasyru.
photo; Albin Marciniak, Zakapior
Lubnie - Lubni



22c. Wisniowieccy (cz. 2) ()

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Czlonkowie Towarzystwa Jezusowego pojawili sie w Krzemiencu w 1702 roku, kiedy to otrzymali kosciól sw. Ducha. Nabywajac kilka domów obok, jezuici zalozyli tu swa rezydencje i szkole, w której wykladali retoryke, gramatyke i  etyke. Ale prawdziwe narodziny klasztoru jezuitów przypadaja na rok 1731, kiedy to ostatni z rodu ksiazat Wisniowieckich, wojewoda krakowski Janusz Antoni i jego brat hetman wielki litewski Michal Serwacy, ufundowali budowe monumentalnego kompleksu klasztornego. Idea architektoniczna obiektu nalezy do wloskiego architekta Paolo Fontany, ale sam projekt i nadzór budowlany wykonal Pawel Gizycki. Pracowal tu do smierci w 1762 roku i tu zostal pochowany, gdy kosciól p.w. sw. Ignacego Loyoli i Stanislawa Kostki i kolegium (otwarte w 1750 roku) zostaly juz ukonczone. Prawdopodobnie budowniczy spoczal w krypcie kosciola. Swiatynia miala wspaniale barokowe wyposazenie, charakterystyczne dla kosciolów tego okresu. Szczególnie wyróznia sie taras przed kosciolem, udekorowany rokokowa balustrada, kamiennymi wazonami i lichtarzami. Nie ma on analogów na Ukrainie. Tu, w okresie dzialalnosci Liceum Krzemienieckiego, mialy miejsce wspaniale uroczystosci.




22d. Wisniowieccy (cz. 3)... ()

KG Dmytro Antoniuk
tekst i zdjecia


Swiatynie Wolynia, które szczodrze fundowal ród Wisniowieckich, wygasly w polowie XVIII wieku…

   Rodowym gniazdem rodu byla oczywiscie miejscowosc  Wisniowiec. Zakonnicy karmelici bosi przybyli tu w 1644 roku na zaproszenie wojewody ruskiego Jeremiego Wisniowieckiego, który w ciagu najblizszych dziesieciu lat wystawil dla nich murowana swiatynie sw. Anny. Zarówno kosciól, jak i drewniany pierwotnie klasztor spalila ukrainska ludnosc Wisniowca juz w 1655 roku. Zakonników wymordowano. Nowa fundacje przekazal zakonnikom syn Jeremiego, pózniejszy król Polski, Michal Korybut. Niestety budowy nie ukonczono, poniewaz Turcy dwukrotnie (w latach 1672 i 1675) niszczyli zabudowania. Karmelici z trudem wiedli swój zakonny zywot w drewnianych zabudowaniach, do chwili, gdy wielki hetman litewski Michal Serwacy Wisniowiecki powrócil z zeslania i ufundowal dla zgromadzenia murowana swiatynie. Jak podaja historycy  Krywenko i Kryszczenko, Wisniowieckim karmelitom ofiarowano cudowna ikone Matki Boskiej, która Wisniowiecki przywiózl z Kostromy na poczatku XVII. Projekt kosciola przygotowal francuski architekt Jakub Depre Blangen, który zmarl w trakcie budowy swiatyni i zostal pochowany w jej krypcie. Konsekracja kosciola pod wezwaniem sw. Michala Archaniola odbyla sie dopiero w 1740. Nowe zabudowania klasztorne skladaly sie z trzech skrzydel i tworzyly z kosciolem zamkniety dziedziniec. Na zewnatrz kosciól byl dosc skromnie udekorowany, ale wewnatrz umieszczono liczne portrety dobrodziejów, fundatorów, meczenników z braci karmelickiej i biskupów.



22e. Wisniowieccy (cz. 4) ()

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

Polesie, niewielkie miasteczko Lubieszów, które w okresie ich panowania przezywalo okres rozwoju...

   W Lubieszowie, przy samej granicy z Bialorusia, zachowala sie wspaniala brama wielkiej rezydencji
Michala Serwacego Wisniowieckiego. Wzniesiono ja w pierwszej polowie XVIII wieku na miejscu dawnego zamku Dolskich. Sam ksiaze, chociaz tu nie mieszkal, czesto w Lubieszowie goscil, wydajac z tej okazji huczne przyjecia dla okolicznej szlachty. Palac zostal rozebrany w XIX wieku, a rodzina Czarneckich, która przejela miasto, jedna z oficyn przeksztacila w pomieszczenia mieszkalne. Do naszych dni doczekala wspomniana brama z resztkami herbu wlasciciela nad wejsciem, a takze niewielki fragment muru. Wokól rosnie stary park, naprzeciwko którego znajduje sie byly klasztor kapucynów z 1768 roku.




23. ... onegdaj siedziba ksiazat Zbaraskich... ()

Zbaraz -
    Na szczycie Starozbaraskiej Góry zbudowany zostal w XIII wieku drewniany zamek obronny, który w 1589 roku podczas najazdu tatarskiego zostal zniszczony...
    Drugi zamek wzniesiony zostal przez ksiazat zbaraskich - braci Jerzego i Krzysztofa. Plan zamku sporzadzil wloski architekt Vincenco Scamozzi w 1612 roku a prace budowlane rozpoczeto w 1620 roku. Po smierci Krzysztofa w 1627 roku a pózniej jego brata Jerzego zamek przechodzi w rece rodziny Wisniowieckich (pochodzili z tego samego rodu Korybutowicze jak i Zbarscy). Nowi wlasciciele umacniaja obronnosc zamku a takze rozbudowuja czesc mieszkalna - palac...
   Dla Polaków wizyta w miasteczku to zawsze okazja do wzruszen lub, co najmniej przygoda z dreszczykiem...
... wspominamy „Ogniem i Mieczem”...
Bohdan Zhukiewicz




24. Rody Rzeczypospolitej na Kresach... ()



Potoccy; Jedrzej.

    Nie na prózno Galicja nazywaja byla Kraina Zamków. W ciagu XV-XVIII wieków na jej terenach istnialo wiele fortec, zamków i rezydencji szlacheckich. Rody Zamoyskich, Zólkiewskich, Tarnowskich dawno juz zeszly ze sceny politycznej, ale pamiec o nich jest zachowana do dzis w nazwach zalozonych przez nich miast - Zamoscia, Zólkwi, Tarnopola. Dynastia Potockich równiez pozostawila po sobie s
lad na topograficznej mapie Ukrainy. Dosyc wspomniec takie miejscowosci jak Zloty Potok, Krystynopol (obecnie Czerwonograd) czy park „Zofiówka” w Humaniu. Przed trzystu laty mozna bylo przebyc droge ze Lwowa nad Dniepr, nie wyjezdzajac poza tereny, które do nich nalezaly.

KG IWAN BONDAREW tekst,
archiwum autora, ilustracje.

   Miasto Stanislawów przez prawie póltora wieku bylo rodowym gniazdem Potockich. Zmieniali sie kolejni wlasciciele i kazdy pozostawial po  sobie cos nowego w historii miasta. Ale, z róznych przyczyn historia rodziny Potockich byla w miescie, mówiac delikatnie, niepopularna. Historie miasta studiowano w oderwaniu od historii jego wlascicieli. A przeciez zycie tych ludzi bylo dosyc barwne, przesycone interesujacymi wydarzeniami, które zwiazane byly nie tylko z historia miasta, ale i z wydarzeniami na skale europejska.
  
Aby zadosc uczynic tej historycznej niesprawiedliwosci i wieloletniemu przemilczaniu, rozpoczynamy druk zyciorysów kolejnych wlascicieli miasta Stanislawowa. Otwiera ten cykl historia zycia Jedrzeja Potockiego...



24a. ... obecnie Iwano-Frankiwsk... ()

Odwiedzaj... http://stanislawow.net/index.htm

-, Iwano-Frankiwśk, Stanislawow byl stolica Pokucia...


KG Aleksander NIEWINSKI
tekst i zdjecia

     7 maja 1662 roku, czyli 350 lat temu, Stanislawów otrzymal prawo magdeburskie i nazwe. Lokacje zatwierdzil król Jan Kazimierz 14 sierpnia 1663 we Lwowie. Dokladniej mówiac, hetman wielki koronny i wojewoda krakowski Stanislaw Potocki (1589-1667), zwany „Rewera”, powiazal zamysl fundacji miasta i wybral miejsce jego lokalizacji na gruntach wsi Zablotów, w widlach rzeki Bystrzycy (Nadwórnianskiej i Solotwinskiej), poludniowym doplywem Dniestru, (1654-1656). Zamiarem bylo uczynienie zen twierdzy obronnej na linii najazdów woloskich, turecko-tatarskich, kozackich, i zarazem waznego punktu na wielkim szlaku handlowym, wiodacym z basenu Morza Czarnego do Polski i dalej na zachód i pólnoc.

Co dalej z palacem Potockich?

KG Sabina RÓZYCKA tekst
Marcin ROMER zdjecia

    O godnym pozalowania stanie dawnego palacu Potockich, bedacego niegdys chluba Stanislawowa, a dzis zaniedbana ruina, napisano niemalo. Do zadnych konkretnych dzialan w tym miejscu nie dochodzilo, bo teren jest w prywatnych rekach, ale na przelomie 2011 i 2012 roku sytuacja nieco sie poprawila. Na razie glównie werbalnie, ale czesciowo i finansowo.

Swiatynia parafialna Ormian stanislawowskich...

KG Jurij SMIRNOW
tekst i zdjecia

    Pierwsza swiatynia ormianska w Stanislawowie zostala zbudowana w latach 1663 - 1664. Byl to nieduzy kosciól drewniany. Inicjatorem budownictwa byl zalozyciel miasta, Andrzej Potocki. Wlasnie on w dokumencie fundacyjnym pisal: „Ormianom, religii greckiej na cerkiew, Zydom na szkole (boznice) miejsca wymierzone beda, z których kazdy wedlug wiary swojej, aby odprawiali nabozenstwo dopuszczam...”.



24b. Kim byli... ()

Rodzina Potockich
   „Miasto Stanislawów zalozone zostalo przez polskiego magnata Jedrzeja Potockiego” - jest
to stwierdzenie, znane kazdemu mieszkancowi obecnego Iwano Frankowska.
   Czy Potoccy byli Polakami? Czesto mozna przeczytac, ze byli z pochodzenia Rusinami, którzy sie spolonizowali, porzucajac rodzinne korzenie.

KG IWAN BONDAREW
tekst ilustracje z archiwum autora

Ksiaze i mlynarz
    Historyk Sadok Baracz w ksiazce „Zabytki miasta Stanislawowa” przytacza dawna legende. Mialo to byc w roku 1132, gdy polski ksiaze Boleslaw Krzywousty wyprawil sie na Rus. Wówczas mieszkancy tych terenów dali najezdzcom dobrze w kosc, tak, iz ksiaze z kilkoma rycerzami zmuszony byl szukac schronienia w krzakach. Wieczorem ksiaze ostroznie podszedl do mlyna, stojacego na rzece Zloty Potok. Mlynarz, Rusin, serdecznie przyjal gosci w swym domu - nakarmil, napoil,  przenocowal. Rycerze przebywali u niego przez kilka dni. Gdy sytuacja uspokoila sie Boleslaw, ruszyl do domu, ale przed tym wyznal mlynarzowi, ze podejmowal on nie zwyklych rycerzy, lecz samego ksiecia polskiego. Za oddanie i przyjecie nadal mu szlachectwo i herb rodowy - Pilawa. Potomkowie mlynarza zalozyli miasteczko Zloty Potok i zaczeli nazywac sie Potockimi.



24c. ... Tulczyn - ()

Niekoronowani Królowie „WERSALU PODOLSKIEGO”

KG Dmytro ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Nie baczac na wojny, barbarzynski stosunek wladz i grabieze, mozna jeszcze u nas spotkac mnóstwo rezydencji szlachty polskiej. Prawdopodobnie, najbardziej pompatyczna z nich jest w Tulczynie pod Winnica.
   Na Ukrainie Zachodniej istnieja upodobania do uogólnien historycznych: jesli w górach sa skaly, to sa to skaly Dowbosza, jesli w poblizu Kamienca Podolskiego zostaly odnalezione jaskinie, trzeba miec pewnosc, ze sa to jaskinie Karmeluka, wreszcie wszystkie palace, które sie zachowaly sa przypisywane Potockim. Oczywiste, ze byli takze Sobanscy, Lubomirscy, Walewscy, Mniszkowie i inni, ale w tej sytuacji legendy ludowe sa bliskie prawdy - wiekszosc zespolów palacowych na Ukrainie nalezala jednak do Potockich.

   Kontynuujemy rozpoczeta opowiesc o pompatycznej rezydencji hrabiów Potockich w Tulczynie oraz o jej losie po smierci Stanislawa Szczesnego.

   Upadek tulczynskiego „królestwa” Potockich rozpoczal sie w 1805 roku kiedy zmarl wojewoda kijowski a ogromny palac ze wszystkimi skarbami przypadl Jerzemu - starszemu synowi Stanislawa Szczesnego z drugiego malzenstwa. On to wykradl... faworyte cara…




24d. ... park jako dar dla trzeciej zony, pieknej Zofii... ()



https://pl.wikipedia.org/wiki/Park_Zofi%C3%B3wka_w_Humaniu

- N
arodowy dendrologiczny park „Zofiówka”.

Zobacz wiecej;
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_start=30

    Humanski park "Zofiówka" jest arcydzielem i wzorcem swiatowej parkowo-ogrodowej sztuki konca XVIII i poczatku XIX wieku.
   Park zajmuje powierzchnie
154,7 ha na zboczu starego miasta Human, czerkaskiego obwodu.
   Narodowy park dendrologiczny "Zofiówka" NAN Ukrainy jest jednym z najznaczniejszych dziel swiatowej parkowo-ogrodowej sztuki konca XVIII poczatku XIX...
   ... Zalozony w 1796 roku przez Stanislawa Szczesnego Potockiego, wojewody ruskiego...
Bohdan Zhukiewicz




25. Bardzo kontrowersyjna postac... ()

Jan Kazimierz
Urodzil sie 22 III 1609 roku, zmarl 16 XII 1672. 
    Przyszly król mial bardzo barwn przeszlosc. Jan Kazimierz bral udzial w wojnie trzydziestoletniej jako pulkownik wojsk cesarskich. Oskarzony przez Francuzów o szpiegostwo, dwa lata spedzil w wiezieniu (lata 1638-1640).
    W 1643 roku trafil do zakonu jezuitów w Rzymie. Po trzech latach (1646) z rk papieza otrzymal godnosc kardynala. Gdy sie okazalo, ze za tytulem nie id zadne apanaze, szybko zrzekl sie tytulu i powrócil do Polski.
   Tron polski objl w bardzo trudnej dla kraju chwili - cala Ukraina objeta byla juz powstaniem Chmielnickiego. Po elekcji (20 XI 1648) i koronacji (17 I 1649) nowy król stanl przed problem rozwizania kwestii kozackiej. Jeszcze nie zakonczono jednej wojny, gdy Rzeczpospolite zaatakowala Moskwa (1654), a nastepnie rozpoczl sie potop szwedzki (1655).
   Jan Kazimierz zostal zmuszony opuscic na kilka miesiecy granice Rzeczypospolitej.
Oleg Gwozdevicz



26. Slynna postac... ()



Jan III Sobieski

- urodzil sie 17 sierpnia 1629 roku na zamku w Olesku, zmarl 17 VI 1696 roku. 
    W czasie rokoszu Lubomirskiego wspieral króla Jana Kazimierza
. W 1665 rolu zostal marszalkiem wielkim koronnym, a rok pózniej hetmanem polnym koronnym.
W 1668 roku otrzymal hetmanstwo wielkie koronne.
    Dowodzil wojskami polskimi pod Podhajcami (1667) i Chocimiem (1673). Dnia 16 maja roku 1674 szlachta zebrana na elekcji wybrala swym królem czlowieka, który jej zdaniem ucielesnial wszystkie zalety Sarmaty.
   W pierwszym okresie swych rzdów Jan III dzyl do odzyskania Prus Ksizecych i zawarciu pokoju z Turcj. Sluzyc temu mialy przymierza skierowane przeciwko Brandenburgii, zawarte z Francj (traktat jaworowski z 1675) i Szwecj (traktat gdanski z 1677).
   Po sejmie 1678 - 1679 nastpila na dworze zmiana orientacji. W roku 1683 Sobieski zawarl przymierze z cesarzem Leopoldem I zwrócone przeciw Turcji. Wywizujc sie z ze swych traktatowych zobowizan, król na czele armii udal sie na odsiecz Wiedniowi.
   W 1684 roku Rzeczpospolita wstpila do Ligi Swietej - przymierza anty tureckiego.
   Za panowania Sobieskiego zawarto ostateczny pokój z Rosj (1686). Czasy rzdów Sobieskiego s uwazane za okres najswietniejszego rozwoju kultury sarmackiej.
   Jan III Sobieski zostal pochowany w katedrze na Wawelu.
Miroslav Podolskyy



26a. ... zamek , Ołeśko... ()

Bohdan Zhukiewicz

Olesko
- to miejscowosc polozona okolo 70 km na wschód od Lwowa (nieopodal takich miejsc jak Podhorce i Zloczów) znana glównie ze swojego zamku, kosciola i klasztoru Kapucynów oraz bylego kosciola katolickiego pod wezwaniem sw. Trójcy.
    Po raz pierwszy Olesko pojawia sie w zródlach pisanych w 1327 roku. Zamek zlokalizowany na wzgórzu górujacym nad okoliczna równina zbudowany zostal w XIV wieku przez ksiazat halicko-wolynskich i byl wielokrotnie niszczony przez Tatarów. W 1432 roku zamek zostal zdobyty przez Jagielle, który nadal go Janowi z Sienna. Nastepnymi wlascicielami w Olesku po Sienienskich byli Herburtowie, potem Kamienieccy i w koncu Danilowicze.


photo Mieczyslaw Kowal, Janusz Kurasz, Jurek Jaremczuk, (bo, zakapior)



27. ... piekny zamek na Roztoczu siedziba Sieninskich, Gorkow, Sobieskich... ()

Zloczów

- polozony jest na wschód od Lwowa na trasie do Tarnopola, stosunkowo niedaleko od miejscowosci
 Podhorce i Olesko.
   Za czasów Zygmunta Starego wlascicielem Zloczowa byl Wladyslaw Sieninski, którego miasto w 1523 roku uzyskalo przywilej prawa magdeburskiego. Nastepnymi wlascicielami Zloczowa byli wielkopolscy Górkowie, a od 1592 roku Marek Sobieski - dziadek króla Jana III Sobieskiego.

opracowal Bohdan Zhukiewicz
photo TAP, Mieczysaw Kowal, Janusz Kurasz, Jurek Jaremczuk



28. Dzis przedstawie Panstwu kolejny... ()



Znany polski rod na wschodzie Rzeczypospolitej:
Sanguszkowie.

   
(Pierwotnie Sanguszkowicze) magnacki rod ksiazecy (kniaziowski) herbu Pogon Litewska, bedacy galezia litewskiej dynastii Giedymirowiczow, a wywodzacy sie od przyrodniego brata króla Wladyslawa Jagielly - ksiecia Fiodora, syna wielkiego ksiecia litewskiego Olgierta, syna wielkiego ksiecia litewskiego Giedymina. Nazwisko rodu pochodzi od imienia syna wspomnianego Fiodora - ksiecia Sanguszki.

Rod, którzy swoja dzialalnoscia wyróznil sie w historii Rzeczypospolitej i pozostawil po sobie znaczny majatek.
KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

    Mowa bedzie o miejscowosci Zaslaw (obecnie Izaslaw) - z kilku powodów. Po pierwsze zachowaly sie tu zabytki, ufundowane w swoim czasie przez Sanguszków, a po drugie - dzis lokalni aktywisci staraja sie wplynac na wladze, aby wykonywaly swe bezposrednie funkcje, czyli dbaly o zabytki. Ale o tym z czasem...
   Po wygasnieciu rodu Zaslawskich miasto przeszlo do Lubomirskich, a od nich do Sanguszków. Marszalek wielki litewski Pawel Karol Sanguszko zlecil nieznanemu jeszcze architekcie Paolo Antonio Fontanie przebudowe sredniowiecznej twierdzy, która trzykrotnie ratowala miasto przed Tatarami: w latach 1491, 1534 i 1577. Jednak nie oparla sie kozakom Chmielnickiego. Fontana mial stworzyc z fortecy magnacka rezydencje.
    Rekonstrukcje rozpoczeto w polowie XVIII wieku, kiedy to obronny zamek przemieniono na barokowy kompleks palacowy. Dwukrotnie goscil tu król Stanislaw August Poniatowski. Pierwszy pobyt na tyle przypadl mu do gustu, ze za gorace przyjecie sprezentowal Klementynie Sanguszkowej bransolete z brylantami. Po raz drugi król odwiedzil Zaslaw w 1878 roku, jadac na spotkanie z Katarzyna II. Towarzyszyl mu austriacki cesarz Józef II. Na czesc glów koronowanych wydano huczny bal i urzadzono pokazy ogni sztucznych i iluminacje. Ale byly to chyba jedyne przyjecia wydane w tym palacu.



28a. Sanguszkowie (cz. 2)... ()

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Byli przedstawicielami ruskiej szlachty prawoslawnej i na wiare katolicka przeszli dopiero z poczatkiem XVII wieku.
   Rezydencje w Slawucie wystawil pod koniec XVIII wieku Hieronim Janusz Sanguszko, dzialacz wojskowy i polityczny. Kilkakrotnie w swym zyciu zmienial partie i stronnictwa polityczne. Byl zacietym przeciwnikiem Konstytucji 3 Maja. Obstajac przy swoich pogladach politycznych wywolal na pojedynek Rzewuskiego za obraze honoru, jednak dzieki wplywowi króla udalo sie pojedynku uniknac. Ojca pomscil jednak syn Eustachy, raniac lekko „krzywdziciela”. To dzieki Hieronimowi Januszowi powstala w Slawucie stadnina, gdzie hodowano znane w calej Europie konie krwi arabskiej. Pierwsze konie zostaly przejete po bitwach z Turkami i Tatarami, a pózniej Sanguszko wysylal swoich koniuszych po zakup koni na Wschód.




29. Piekny zamek na Roztoczu siedziba Podhoreckich, Koniecpolskich, Rzewuskich, Sanguszkow... ()

Podhorce

  
Jedno z najcenniejszych zalozen palacowo-ogrodowych, na
kresach, typu villa castello. Kompozycja opiera sie na  licznych powiazaniach widokowych z otoczeniem. Palac usytuowano tak, aby z pomieszczen reprezentacyjnych i tarasów ogrodowych rozposcieral sie widok na bezkresne równiny Wolynia, sam jest widoczny od strony Wolynia z odleglosci wielu kilometrów.
   Wladyslaw Warnenczyk nadal dobra podhoreckie i zahoreckie Januszowi Podhoreckiemu.
Bohdan Zhukiewicz
photo Mieczyslaw Kowal, Janusz Kurasz, Jurek Jaremczuk, (bo, zakapior)



30. Koniecpolscy i Rzewuscy... ()

Zatrzymamy sie w jednym z najwspanialszych palaców Galicji - Podhorcach, slusznie zwanym Wersalem Podola,
- historia rezydencji rodów magnackich.

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

    Ród Rzewuskich herbu Krzywda pojawil sie na mapie politycznej Rzeczypospolitej w drugiej polowie XVII wieku we Lwowie. Wlasciciel majatku Dowzok Krzysztof Rzewuski znany jest jednak z dokumentu datowanego na rok 1541. Zenit slawy rodu przypada na polowe XVIII, kiedy to Rzewuscy skupili rezydencje magnackie takie jak Olesko i Podhorce. To dzieki tym rezydencjom ród stal sie slynny na calym swiecie.
    Tytul „Wersalu Podola” zostal nadany zamkowi w Podhorcach przez wedrowców, którzy tu goscili. Mylili sie jednak troche z punktu widzenia geografii, bo ta kraina zaczyna sie kilkadziesiat kilometrów na wschód. Natomiast na szczególna natomiast zasluguje fakt, iz zamek stoi na samym dziale wodnym rzek mórz Baltyckiego i Czarnego. Z jednej strony wzgórz potoki i rzeczki sa w dorzeczu Wisly, a z drugiej - Dniestru i Dniepru.




31. Na krancach Wschodniej Rzeczypospolitej: Chodkiewiczowie... ()

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

    Magnacki ród Chodkiewiczów herbu Kosciesza odgrywal znaczna role w zyciu Rzeczypospolitej juz od XV wieku. Szczyt slawy rodu przypadl na okres zlotego wieku Polski. Trzej przedstawiciele rodu byli hetmanami Wielkiego Ksiestwa Litewskiego, a  ostatni z nich, Jan Karol, wslawil sie w zwycieskiej bitwie przeciwko Turkom pod Chocimiem w 1621 roku. W tej bitwie on i hetman Zaporoski Petro Zahajdaczny zostali smiertelnie ranni. W XVI wieku ród podzielil sie na trzy galezie: brzostowicka, bychowska i supraska. Nie wygasla jedynie ostatnia, której przedstawiciele obrali sobie za rezydencje Mlynów na Wolyniu...

   W 1785 roku wdowa starosty zmudzkiego Jana Mikolaja, Ludwika z Rzewuskich Chodkiewiczowa rozpoczela budowe wielkiej rezydencji. Poczatkowo zostal wysadzony wspanialy park, a dopiero po kilku latach, gdy drzewa juz podrosly - zaczeto budowac palac. Podczas budowy kilkakrotnie zmieniano plany. Architektem byl Leopold Schlegel.



32. Jablonowscy ()



    Ród Jablonowskich, herbu Prus III, wywodzi sie z miejscowosci Jablonów na Mazowszu i znany jest juz z okresu Sredniowiecza. W XV wieku powstalo kilka galezi tego rodu, które osiadly w róznych czesciach Rzeczypospolitej. Dzieki malzenstwu Jana Stanislawa Jablonowskiego z Anna z Ostrorogów w drugiej polowie XVII ród wzniósl swoja pozycje wsród polskich magnatów. Do dzis na terenach Ukrainy jest wiele zabytków, zwiazanych z dzialalnoscia tego rodu. Dzis - pierwsza czesc opowiesci o nich...

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

   W obwodzie Iwano-Frankowskim (dawniej stanislawowskim) nad Dniestrem, malowniczo polozone jest miasteczko Mariampol (w okresie panowania komunistów - Marynopol), zwanego tak od cudownego obrazu Matki Boskiej. Mimo, iz droga do miejscowosci jest nie najlepsza, beda Panstwo mile zdziwieni przy wjezdzie do miasteczka. Wszedzie widnieja tablice z nazwami ulic, w centrum zas tablica informacyjna glosi, ze jest to „najwiekszy w Europie plac, nazwany na czesc Matki Boskiej - 11 tysiecy m²”. Posród placu stoi figura Matki Boskiej z napisami po polsku i po ukrainsku.
Na urwistym brzegu Dniestru budowana jest kaplica - rotunda dla cudownej ikony Matki Boskiej. Wiekszosc funduszy na te dziela przekazal urodzony w tej miejscowosci profesor iwano-frankowskiego uniwersytetu medycznego Wolodymyr Bociurko.



32a. Jablonowscy (cz. 2) ()

KG Dmytro ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Powrócmy w okolice Stryja kolo Lwowa. Droga Stryj - Zurawno dojezdzamy do miejscowosci Podhorce. Tu rozpoczyna sie olbrzymi plaskowyz,  ciagnacy sie az do podnóza Karpat. Po lewej od drogi jest internat, w parku stoi opuszczony palac. W XVIII wieku ksiaze Józef Aleksander Jablonowski - zalozyciel znanego towarzystwa naukowego „Societas Jablonoviana” wybudowal palac, który juz na poczatku XIX znalazl sie w ruinie. Ten przedstawiciel rodu Jablonowskich wslawil sie swoim mecenasowaniem oraz naukowym i nawet historycznym, dorobkiem poetyckim. Jego towarzystwo naukowe, zalozone w 1774 roku w Lipsku, dziala do dzis. W swoich licznych rezydencjach na Wolyniu i w Lachowcach (dzis Bilohirja) w obwodzie chmielnickim zebral pokazne kolekcje starozytnosci. Ksiaze byl przeciwnikiem wplywów rosyjskich na Rzeczpospolita i zawsze aktywnie wspieral króla Stanislawa Leszczynskiego, po pierwszym zas rozbiorze Polski wyemigrowal do Lipska.



32b./6a. Jablonowscy (cz.3) ()

W ostatniej, trzeciej, czesci opowiesci o rodzie Jablonowskich opowiemy o lwowskim klasztorze jezuitów, którego szczodrym fundatorem byla ta rodzina.

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia


   Na terenach wspólczesnej Ukrainy lwowski klasztor i kolegium oo. jezuitów przy dzisiejszej ul. Teatralnej 11 byl  pierwszym tego rodzaju osrodkiem zakonu. Staraniem abp Jana Solikowskiego jezuici zostali zaproszeni do Lwowa w 1583 roku i poczatkowo osiedli w pomieszczeniach, nalezacych do lwowskiej katedry. Dzieki licznym fundacjom szlachty, zgromadzenie wykupilo dzialke przy murach miejskich kolo klasztoru franciszkanów. Juz w 1608 roku jezuici otworzyli tu szkole dla chlopców - kolegium. To tutaj studiowali przyszli rywale - Bogdan Chmielnicki i Jeremi Wisniowiecki. Poniewaz byli niemal rówiesnikami, prawdopodobnie spotykali sie w tych murach.



33. Legendarny rod... ()

Myszka-Choloniewscy
    Poczatek rodu Myszków herbu Korczak, którzy znacznie pózniej, bo dopiero w XVIII wieku wzieli sobie przydomek Choloniewscy (od miasteczka Choloniów na Wolyniu), gubi sie w sredniowieczu. Prawdopodobnie pochodzili oni z miejscowosci Myszków na Slasku, wspomnianej jeszcze przez Jana Dlugosza. Ale jest tez inna wersja - z miejscowosci Myszki pod Witebskiem. Z czasem ród rozprzestrzenil sie na znacznym terenie Rzeczypospolitej. Rodowym gniazdem Myszków stal sie Janów na Podolu, a takze wspanialy klasycystyczny palac w Choloniewie, który zostal zniszczony przez wojska niemieckie i austriackie podczas I wojny swiatowej. Myszka-Choloniewscy posiadali tez inne majatki w Galicji.

KG Dmytro ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Za legendarna postac rodu uwazany jest Mikolaj Myszka, który mial w roku 1414 zdobyc janowski zamek na Podolu. Na poczatku XVII wieku zyl i dzialal calkiem realny Michal Myszka, wojewoda kijowski, który w 1613 roku byl komisarzem Sejmu w sprawie ustalenia granic województwa kijowskiego. Posród innych przedstawicieli rodu spotykamy jeszcze autora „niesamowitych” opowiesci ksiedza Stanislawa Choloniewskiego (zmarl 1846), publicyste i dzialacza spolecznego Antoniego Myszke-Choloniewskiego (zmarl 1924) oraz czlonka lwowskiej AK i wieznia lagrów stalinowskich Andrzeja Choloniewskiego (zmarl 1992).




34./4a. Dzieduszyccy we Lwowie... i nie tylko... ()


* Palace Dzieduszyckich;
ul. Lysenki (dawniej) ul. Kurkowa, 15-17


    Szlachecki ród Dzieduszyckich od poczatku powiazany byl z Galicja Wschodnia. Wlasnie dlatego
sa szanowani tu do dzis. Dzieduszyccy swoja historie wywodza od rodu bojarów ruskich Diduszyców, zamieszkujacych w XV wieku wioske o podobnej nazwie w okolicach Stryja.
    Pierwsza wzmianka kronikarska o rodzie datowana jest rokiem 1411. Swój stan majatkowy
ostatecznie osiagneli w XVIII i w drugiej polowie XIX wieku. Dzis ich potomkowie mieszkaja na Ukrainie i w Polsce, ale tez we Francji, Hiszpanii, Anglii, USA, Brazylii i Kanadzie. Dawne rezydencje rodowe rozrzucone sa w obwodach lwowskim, iwano-frankowskim (stanislawowskim) i tarnopolskim, równiez we Lwowie.

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

   Z architektonicznego i historycznego serca Lwowa wyruszmy w kierunku Wysokiego Zamku na ul. Lysenki (dawniej Kurkowa). Pod nr.15 i 17 miesci sie kompleks palacowy z konca XIX, wybudowany przez rodzine Dzieduszyckich, znanych mecenasów sztuki i kolekcjonerów. Tu umiescili swoja wielka biblioteke i zbiory sztuki, które udostepniali chetnym. Autorem palacu w stylu francuskiego renesansu byl Wlodzimierz Podhorodecki.



34a. Dzieduszyccy (cz. 2) ()

http://www.muzeum-jaroslaw.pl/histroduz.php

KG Halina Pugator


O Jezupolu pod Stanislawowem, hrabiach Dzieduszyckich i jezdzie po dziurach na rowerze.
Ze Stanislawowa do Jezupola jest szybki i latwy dojazd. W ciagu dnia kursuje wiele autobusów i pociagów.


   W tej nieduzej wiosce na Przykarpaciu codziennie wspominaja Chrystusa. I to nie dlatego, ze mieszka tam az tak pobozni ludzie. Wiara jest obecna w ich zyciu, ale codzienne  wzywanie Jezusa wynika z tego, ze znane niegdys miasteczko nosi nazwe Jezupol. Nazwa pochodzi od polaczenia slów Jezus i greckiego polis - miasto. Miasto lezy na samym brzegu Dniestru. Po drugiej stronie tej czarnej rzeki lezy miasto Mariampol, gdzie do dzis sa jeszcze ruiny, zniszczonego podczas I wojny swiatowej palacu Jablonowskich. Do Jezupola wybieralismy sie juz dawno, jednak tak naprawde do odwiedzenia tego miejsca zmobilizowala nas niedawna konferencja, która odbywala sie w Krakowie z okazji setnej rocznicy smierci Wojciecha Dzieduszyckiego, przedstawiciela znanego rodu hrabiowskiego, który pozostawil po sobie niezatarty slad w historii Jezupola.




35. Orlowscy... ()

   W drugiej polowie XVIII wieku Podole przypominalo wielki plac budowy: wszedzie wznoszono wspaniale barokowe i klasycystyczne rezydencje, fundowano koscioly parafialne i klasztorne. Jednym z rodów polskich, które pozostawily po sobie na tych terenach zabytki, byli Orlowscy.

KG Dmytro ANTONIUK
tekst i zdjecia


    Ten ród szlachecki znany jest pod kilkoma herbami, jednak najbardziej znana galaz rodu pieczetowala sie herbem Lubicz. Protoplasta tego odlamu byl w 1545 roku kasztelan dobrzynski Walenty z Orlowa. W Malejowcach, rejonie dunajowieckim, obwodu chmielnickiego z daleka widoczna jest wieza, podobna do zamkowej. Jest to XIX-wieczna wieza cisnien majatku Orlowskich, w którym obecnie miesci sie sanatorium przeciwgruzlicze dla dzieci.
   Fundatorem rezydencji - jednej z najbardziej romantycznych na Podolu, która juz na poczatku wieku XIX wywolywala zachwyt, podziw i wierszowane strofy, byl wielki lowczy koronny, faworyt króla Stanislawa Augusta, a z czasem targowiczanin - Jan Onufry Orlowski. Zgodnie z rodzinna legenda architekt Dominik Merlini wybudowal dla niego wspaniala rezydencje w stylu klasycystycznym w 1788. Ta data do dzis zachowala sie na jednym z bocznych frontonów palacu. Przez caly wiek XIX Malejowce nalezaly do wnuka lowczego, Ignacego Orlowskiego. Poniewaz cierpial on na chorobe umyslowa, jego opiekunem i faktycznym wlascicielem majatku byl mlodszy brat Aleksander - malzonek wnuczki napoleonskiego ministra Talleyranda.




36. Braniccy... ()



Biala Cerkiew - Jurjew, Bialacerkiew, Bialocerkiew, Bilaja Cerkow, Bielaja Cerkow
   Zalozyl ja bowiem w 1032 roku, jako obronny gród Juriew, ksiaze kijowski Jaroslaw Madry aby bronil stolicy Rusi przed najazdami koczowników. W 1050 wzniósl w niej cerkiew z blialej brzozy i wedlug legendy to ona dala nazwe miastu. Wspomniana jednak w dokumentach po raz pierwszy dopiero w 1334.

KG DMYTRO ANTONIUK
tekst i zdjecia

    Rodzina Branickich znana jest od wieku XV i pochodzila z Rusi Czerwonej. Za protoplaste rodu uwazany jest Jan herbu Golobok. W wiekach  pózniejszych ród podzielil sie na dwie galezie, pieczetujace sie herbami Gryf i Korczak. Najbardziej znanym przedstawicielem pierwszej linii byl hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki - zalozyciel Bialegostoku. Ta linia niestety wygasla pod koniec XVIII, a wówczas wzeszla gwiazda linii herbu Korczak. Dzieki udanemu mariazowi Franciszka Ksawerego Branickiego z Aleksandra Engelhard (prawdopodobnie córka Katarzyny II i Potiomkina) i udzialowi w konfederacji Targowickiej otrzymal on nieprawdopodobnie olbrzymia ilosc gruntów na Ziemi Kijowskiej, Wolyniu, a nawet na Krymie. Stolica tych Branickich byla Biala Cerkiew, która swoje dzisiejsze stare miasto calkowicie im zawdziecza.

    Wzorujac sie na Stanislawie Potockim, Branicki zaklada dla swej malzonki w Bialej Cerkwi wspanialy park i nazywa go jej imieniem - Aleksandria. Okrazone parkiem, staly tam letnie rezydencje rodu. Zima Braniccy przenosili sie do miasta do zabudowan, stojacych obok kosciola sw. Jana Chrzciciela (kosciól sluzy dzis jako sala organowa, w niedziele zas odprawiane sa tam nabozenstwa).




36a. Ogrody ozdobne Branickich... ()

Biala Cerkiew
Aleksandria
- , Ołeksandrija
W ogrodach Aleksandria
Autor i photo Cezary Rudzinski
   Dendropark, jak nazywaja go Ukraincy, zalozony zostal w latach 1793-99 przez wspominana zone pierwszego wlasciciela Bialej Cerkwi z rodu Branickich - Aleksandre na podmiejskim uroczysku nad rzeczka Ros.

KG Dmytro Antoniuk
   Istnieje obiegowa opinia, ze najladniejszym parkiem na Ukrainie jest „Zofiówka” w Humaniu. Jednak mozna zmienic zdanie, gdy odwiedzi sie „Aleksandrie” w Bialej Cerkwi.
photo Zakapior


W romantycznym parku, zgodnie z prawami epoki, nie moglo oczywiscie zabraknac ruin, wodospadu, wielu budynków oraz rzezb. Wiec je zbudowano lub postawiono.



37. Bohaterska Kobieta... ()

wiecej na;
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_start=10
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_articleid=211

"Wiezów i hanby sama mysl zelzywa
Obrala zacnosc wolnej Podolanki,
Swoje, wiec dziecie na reke porywa,
Jak Scytów niegdys w Tauryce kaplanki,
Srogie dla wrogów dwa chwyciwszy noze,
Wielki! (Zawolala) moich ojców Boze,
I wy ich cienie! Macie dwie ofiary,
Obie niewinne - przyjmcie razem obie,
Jedna niech padnie na wolnosci grobie;
A druga - czystsza - na oltarzu wiary!"




Anna Dorota Chrzanowska
   Z testamentu Chrzanowskiego wynika, ze byla to Anna Dorota von Frezen, wiec byla Niemka, a nie Polka. Imie Zofia jako pierwszy podal w 1828 roku Zaborowski w swoim poemacie, inni nazywali ja Malgorzata.
Opracowal Bohdan Zhukiewicz



38. Zamki Podola ktore strzegly granic z panstwem muzulmanskim... ()

Kamieniec Podolski
"<< Perła Na Kamieniu >> - tak nazywają KAMIENIEC PODOLSKI".
... zapraszamy, zwiedzaj razem z nami...


   "Na kamienistych zboczach, jakby z nich wyrastajac  wznosza sie potezne sciany i wieze starego miasta, w którym przyroda oraz talent architektów stworzyly niepowtarzalny widok, gdzie kosciól i minaret turecki, ratusz oraz cerkiew prawoslawna stoja obok siebie, gdzie kazdy kamien przechowuje w sobie odglosy historii"...
... Latopis przypisuje budownictwo kamiennej fortecy litewskim ksiazetom Koriatowiczom, którzy rzadzili ksiestwem w 60-90 latach XIV wieku...
   Wysoki skalisty brzeg rzeki Smotrycz, malowniczy krajobraz, potezne wieze z tajemniczymi lacinskimi napisami
...
Aleksander Mishchuk
tlumaczenie Danuta Wójcik
wiecej na;
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_articleid=176
http://ua.pogranicze.eu/index.php?categoryid=34&p2_start=30

Chocim
     Polozony na skrzyzowaniu szlaków handlowych, Chocim zawsze zwracal uwage najezdzców...
 ... w celu obrony przed nimi wybudowano fortece, która przetrwala stulecia i widziala pod murami swoimi wojska Imperium Osmanskiego, powstanców Muchy, mscicieli narodowych Detynky, wojowników Dymitra Wisniowieckiego, Piotra Doroszenki...
... Chocim przyciaga turystów z calego swiata, jest jednym z najstarszych miast Kresowych, które niedawno swietowalo swoje 1000 lecie. Na poczatku XI stulecia Ksiaze Kijowski Wlodzimierz Wielki utworzyl system przygranicznych fortyfikacji na zachodzie i poludniu swego panstwa, w tym i Chocim...
Aleksander Mishchuk
tumaczenie Danuta Wójcik


Okopy Trójcy Świętej
   Na długim, skalistym cyplu przy ujściu Zbrucza do Dniestru,  na południowo - wschodnim skraju Galicji i najdalej na wschód wysuniętym punkcie województwa tarnopolskiego z okresu II RP, znajdują się ruiny XVII-wiecznej warowni, która sławę zyskała dzięki barwnym opisom w „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego. Tam właśnie, w literackiej wizji Krasińskiego, na szańcach Okopów świętej Trójcy arystokraci bronili się przed rewolucjonistami, a miejsce to stało się symbolem Polskiego konserwatyzmu i tradycjonalizmu.
   Od 1672 roku Kamieniec Podolski, twierdza nie do zdobycia, była w rękach tureckich. W tym samym roku król Michał Korybut Wiśniowiecki podpisał hańbiący traktat w Buczaczu, oddając Podole Turkom.
opracował Bohdan Zhukiewicz
photo Aleksander Mishuk, Mieczysław Kowal, Janusz Kurasz, Jurek Jaremczuk, (mk, zakapior)



39. Slawa Hucula i nie tylko... ()

Dla Hucula nie ma zycia jak na poloninie,
gdy go losy w doly rzuca - wnet z tesknoty ginie.


Dowbusz - huculski Janosik
Stanislaw S. Nicieja

    W trójkacie wschodniokarpackich miast Kolomyja - Peczenizyn - Kosów, w sercu Pokucia i Huculszczyzny, zrodzil sie jeden z najbardziej fascynujacych mitów, który gleboko wrósl w literature polska i ukrainska, a w pewnym stopniu takze w wegierska i rumunska.
   Wiaze sie on z postacia Aleksego (Oleksy) Dowbusza, zwanego tez Doboszem i po ukrainsku Dowbuszczukiem.
   Mit Dowbusza przypomina angielski o Robin-Hoodzie i francuski o Ludwiku Cartouche’u, a z pogranicza polsko-slowackiego - o Janosiku i Ondraszku - szlachetnych harnasiach broniacych biedny lud przed butnymi wyzyskiwaczami. Kazdy Rusin, Hucul, Zyd i Polak z Pokucia znal legende o Dowbuszu. Zródla historyczne dowodza, ze byl postacia prawdziwa i mial sie urodzic okolo 1710 roku w Peczenizynie, 16 km od Kolomyi, w rodzinie biednego chlopa.




40. Problemy i tendencje ochrony zabytkow sakralnych na Ukrainie... ()

dr Wlodzimierz Gerycz
- architekt, doktor ekonomii
dr Vasyl Slobodian

   H
istoria budowli sakralnych scisle laczy sie z rozwojem religii chrzescijanskiej na Ukrainie. Poczynajac od X wieku, architektura  cerkiewna rozwijala sie w stylu zgodnym z tradycja wschodniego, bizantyjskiego obrzadku. Pozostalo z tego okresu dosc duzo zabytkowych obiektów. Z czasem w architekturze sakralnej doszly do glosu elementy zwiazane z próba pojednania dwóch kultur i tradycji - prawoslawnego Wschodu i katolickiego Zachodu. Zachowanie tych osobliwosci w architekturze i sztuce swiatyn we wspólczesnych warunkach jest waznym zadaniem Cerkwi i calego spoleczenstwa.
   Z
ycie religijne na Ukrainie jest zróznicowane, charakteryzuje sie duza liczba wyznan. Po odzyskaniu
niepodlegosci w prawoslawiu nastapil rozlam - od tradycyjnej Ukrainskiej Prawoslawnej Cerkwi Moskiewskiego Patriarchatu czesc wiernych odeszla do Ukrainskiej Prawoslawnej Cerkwi Kijowskiego Patriarchatu, z wygnania zas powrócila Ukrainska Autokefaliczna Prawoslawna Cerkiew. Dzieki liberalnemu ustawodawstwu mogly powstac tez i inne prawoslawne cerkwie. W 1989 r. wyszla z podziemia Ukrainska Greko-Katolicka Cerkiew, legalna dzialalnosc zaczely prowadzic osrodki Kosciola rzymskokatolickiego.

Sobór Mądrości Bożej - Sobór Sofijski -



41. 7 cudow Ukrainy... Aleksander Mishchuk, tlum. Danuta Wojcik ()

Kresy

Najpiekniejsze i najcenniejsze ze wzgledu historii kraju, miejsca na mapie Ukrainy.
   Wiele z tych miejsc od setek lat sa legendami naszego kraju, ale wiekszosc obywateli nawet nie wie, ze istnieja.
   Od redakcji: Na Ukrainie staja sie popularne podobne akcje popularyzujace regionalne zabytki, co swiadczy o pobudzeniu kultury po spiaczce radzieckiej. Na Poltawszczyznie odbyly sie (gry "Kupalskie" w ojczyznie Gogola), (gwiezdna jesien w „Kaczaniwce" kolo Czernigowa), (na Zaporozu, odkrywamy wyspe "Hortyc'ia"), (na Bukowinie, "Maslana na Bukowinie"), (na Rowenszczyznie "Bursztynowe legendy Rowenszczyzny"), (na Wolyniu "udzie Europy na Ojczyznie Les i Ukrainky") i wiele innych.
opracowal Aleksander  Mishchuk
tlumaczenie Danuta Wójcik

=====================
1. Kamieniec Podolski
Narodowy historyczno - architektoniczny rezerwat „Kamieniec”.




2. Chocim
Panstwowy historyczno - architektoniczny rezerwat „Chocimska forteca”.




3. Human - Narodowy Dendrologiczny Park "Zofiówka" - ,
Zofiówka - Sofijówka - Park w Zofiówce - " ",
wiecej na;
https://pl.wikipedia.org/wiki/Park_Zofi%C3%B3wka_w_Humaniu




4. Sofija Kijowska

    Sobór (katedra) Sofijski - znany na calym swiecie jako zabytek architektury sakralnej i monumentalnego malarstwa XI wieku. Zalozenie soboru wspomina latopis z 1017 i 1037 lat…
   Dziwne uczucie ogarnia kazdego, kto przekracza progi slynnej Sofii Kijowskiej. Gdzies poza scianami pozostaje gwarny dzien dzisiejszy, stulecia rozstepuja sie i staje przed nami daleka przeszlosc…

5. Wyspa „Chortyca”

 ... jest najwieksza wyspa na Dnieprze, unikatowosc której podlega, w rzadkim polaczeniu na jednej przestrzeni róznorodnych przyrodniczych zespolów–uzdrowicielskich, stepów, drewna splawowego, roslinnosci naskalnej, rzadkich oraz ginacych gatunków roslin, zabytków archeologii …
   Aktem dosc spóznionym, lecz koniecznym, nadano ziemi tej status zabytku przyrody o znaczeniu terenowym (1958 roku), nastepnie - jako zabytek przyrody o znaczeniu ogólnokrajowym (1963 roku). Natura dekoracyjna, (na wyspie znajduje sie ponad 1000 gatunków roslin) oraz historyczna (zarejestrowano tutaj okolo setki historyczno-archeologicznych obiektów). Wyjatkowosc Chortycy byly podstawa do nadania jej statusu panstwowego historyczno-kulturalnego rezerwatu (1965 roku). Obecnie cala wyspa jest Narodowym Rezerwatem (od 1993 roku).


6. Kijowsko-Pieczerska Lawra 

    Kijowsko-Pieczerska Lawra - monaster prawoslawny, zalozony w 1051 roku przez mnichów Antoniego i Teodozjusza w grotach obok letniej ksiazencej rezydencji Brestowo w poblizu Kijowa.
   W jedenastym wieku monaster zostal osrodkiem rozpowszechnienia i utwierdzenia chrzescijanstwa na Rusi Kijowskiej. W dwunastym wieku monaster otrzymal status „lawry” - glównego wielkiego monasteru.

7. Chersonez Taurydzki

    Miasto Chersonez zalozone zostalo przez starozytnych greckich kolonistów ponad 2500 lat na poludniowym zachodzie Krymu. Obecnie ruiny jego sa jednym z najcenniejszych zabytków Sewastopola.
   To miasto-panstwo dlugo przetrwalo, prawie dwa tysiace lat – a historia jego jest czescia historii antycznej Grecji, antycznego Rzymu oraz Bizancjum.
   Okolice miasta zamieszkiwali róznorakie plemiona, pokojowe i wojownicze, a w sredniowieczu, gdy Chersonez zdobywa status chrzescijanskiej stolicy pólwyspu, wokól powstala ogromna ilosc monasterów i pustelni, jak równiez slynne miejsca grotne. Z poczatkiem XIV wieku koczowniczy najazd stal sie koncem istnienia miasta, a ruiny jego pogrzebala ziemia.
Aleksander Mishchuk
tlumaczenie Danuta Wójcik
fot. Aleksander Mishchuk, Mieczyslaw Kowal, Janusz Kurasz, (sasza, bo, zakapior)

Reklama

Licznik
Weather in L'viv
Facebook

... warto zwiedzic...


===============
Historia:







===============
> Przy granicy...
===============
- Benkowa Wisznia
- Rudki



- Sambor
- Stary Sambor


- Turka


- Sianki


===============
>
Wolyn -
... obwod wolynski...
===============
- Luck



- Ostróg


- Dubno


- Olyka


===============
>

... Ternopilśka obłast...

... obwod tarnopolski...

===============
Tarnopol - Ternopil


- Krzemieniec


- Poczajów


- Zbaraz


- Trembowla


- Czortkow


- Borszcziw


- Buczacz


- Jazlowiec


- Zaleszczyki


===============
> -
... Iwano-Frankiwśk...
obwod stanisławowski
===============
- Stanislawow





- Rohatyn


- Halicz


- Kolomyja


===============
>

... obwod czerniowiecki...
===============
- Czerniowce



===============
>

... obwod lwowski...

===============
- Zolkiew


- Olesko




- Zloczow


- Swirz


===============
> Przykarpacie...
===============
- Stryj


- Drogobyh


- Boryslaw


- Truskawiec


- Morszyn


- Jaremcze


- Bukovel


- Kosiv


===============
> Zakarpacie...
===============
- Uzgorod


- Mukaczewo


===============
> Podole...
... dalekie Kresy...
===============
- Chocim



- Kamieniec Podolski


- Miedzyboz


- Bar


- Letycziw


- Human Zofiowka


===============
t
o warto zobaczyc...
turystyka;
===============
> Karpaty...
- Czarnohora


- Bukovina


- Huculszczyzna


- Gorgany


- Bojkowszczyzna


- Bieszczady Wsch.
Poloniny




- Narodowy Przyrodniczy Park Uzanski


- Nadsanski Regionalny Park Krajobrazowy




II I I ,
- "Pogranicze Media" -
www.ua.pogranicze.eu/

i I ,
http://www.pogranicze.eu, www.pl.pogranicze.eu, www.sk.pogranicze.eu, www.eu.pogeanicze.eu, i : i, ii, i i. E: i ” i i i I: i, i i . e i - i, i. , , e i ii i e i i , , , i . ii i - i i i i.
e , i i i i i i i i. i i, i i i i i ii. i i, i i i, i, e i i , ! e ii, ii.

ie i i i.

redakcja@pogranicze.eu